«اقفال باب الاجتهاد» را بررسى مى كند به رغم اين كه با تمام مذاهب اسلامى غير شيعى مخالفت كرده، از ذكر ديدگاه شيعه كه قايل به باز بودن باب اجتهاد است تغافل و چشم پوشى مى‌نمايد و مى‌نويسد:

«و الذى ندين اللّه‌ عليه لابدّ أن يكون في الاُمة علماء متخصصون، على علم بكتاب اللّه‌ و سنة رسوله و مواطن الإجماع... لترجع إليهم الاُمة فيما نزل بها من أحداث و ما يجدّ من نوازل...» .

و مى‌افزايد:

«و لكنا نقول: إن القول بحرمة الاجتهاد و إقفال بابه جملةً و تفصيلاً لايتّفق مع الشريعة نصاً و روحاً، و انّما القولة الصحيحة هى اباحته بل وجوبه على من توفّرت فيه شروطه ؛ لأن الامة في حاجة إلى معرفة الاحكام الشرعية فيما جدّ من أحداث لم تقع في العصور القديمة» (٢٦) .

به رغم جرأت فراوان نويسنده به نحوى كه غيرت دينيش او را به دفاع از حق و انتخاب آنچه از ادله شرعى استنباط نموده واداشته، با اين حال مى‌بايست ديدگاه خود را با نظر مذهب اهل بيت(ع) تقويت مى‌كرد مبادا تصور شود رأى او بدعت يا قول منحصر به فرد است. پس چه دليلى داشته است كه تجاهل ورزد و عمداً اين مطلب را به فراموشى بسپرد؟!.

مزيت دائرة المعارف عبد الناصر از آن جهت كه يك موسوعه مقارن فقهى است اين است كه در حدّ امكان به ديدگاه‌هاى مذاهب اسلامى پرداخته است.

محور دهم ـ كيفيت و سطح علمى بحث

از امتيازات دائرة المعارف فقه اسلامى برخوردار بودن از سطح مطلوب در نحوه بيان احكام، چگونگى استدلال و انعكاس گرايش‌ها و نظريات فقهى است، به گونه‌اى كه با بيان اجمالى و گذرا به موضوعات نمى‌پردازد.

هدف ما نقد موسوعات ديگر نيست؛ زيرا مخاطبين آنها با مخاطبين دائرة المعارف فقه

(٢٦) الموسوعة الكويتية ١ : ٤٢ـ٤٣.