فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٠ - نگرشى به سه دايرة المعارف فقهى موسوعة جمال عبدالناصر فى الفقه الاسلامي، الموسوعة الفقهية الكويتية ، موسوعة الفقه الاسلامي طبقا لمذهب أهل بیت (ع) شيخ خالد غفورى
از اهل سنت نه نظر را مطرح مىكند و در ضمنِ ديدگاه ششم، چهار قول را بيان مىكند كه مجموع آراى اهل سنت درباره آل البيت به ١٢ نگرش مىرسد. آن گاه نويسنده به شكل منطقى به شرح و بيان هر ديدگاه مىپردازد؛ بدين ترتيب كه نخست دلايلى را كه اين اقوال بر آن مبتنى است، بيان مىدارد، سپس اشكالات احتمالى را مطرح مىكند.
هدف از بيان اين مثال تأكيد بر اهميت علمى معناى اصطلاحى و نقش اثبات يك معنا و دليل آن است و اين كه اثبات يا نفى معناى آن كمتر از فتوا و بيان احكام دينى نيست، زيرا سابقاً گفتيم بيشتر اين عناوين موضوع احكام شرعى هستند.
اين ويژگى در دائرة المعارف فقه اسلامى نمايان است و بهترين نمونه آن بحث «آنيه» است كه در ١٧٥ صفحه خواننده را با مطالبى روبرو مىسازد كه از مراجعه به مصادر و اطلاعات پراكنده ديگر بىنياز مىكند. همين بحث در دائرة المعارف كويتى در هفت صفحه و در موسوعه عبدالناصر در نه صفحه آمده است.
دائرة المعارف فقه اسلامى آكنده از تاريخچه و سرگذشت مسائل فقهى است. با آوردن دليل و شاهد، نخست به اين پرسش پاسخ مىدهد كه پيدايش اين مسأله از چه زمانى بوده و چگونه مطرح شده، سپس به سرگذشت آن و مراحلى كه طى نموده اشاره مىكند. براى نمونه «حكم آنية الذهب والفضّة» پنج مرحله تاريخى را پشت سرگذارده:
١. دوره پيش از شيخ طوسى(ره). فقهاى پيشين به حرمت خوردن و آشاميدن از ظرف طلا و نقره تصريح مىكردند و ساير موارد استفاده و به كارگيرى آنها را نمىگفتند.
٢. شيخ طوسى(ره)، نخستين فقيهى است كه به حرمت مطلق استعمال و نگهدارى ظروف ياد شده تصريح كرده ، علما از او پيروى نمودند، چه بسا فرمايش سيد رضى(ره) از وجود چنين نظريهاى قبل از ايشان پرده بر مىدارد.