فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٣ - بررسى فقهى حكم عده زنان بدون رحم آيت اللّه محمد مؤمن
عن ابى عبدالله(ع) فى الصبية التى لايحيض مثلها و التى قد يئست من المحيض؟ قال: ليس عليهما عدة و ان دخل بهما. (٤٣)از امام صادق(ع) درباره دختر بچهاى كه همسانش عادت نمىشود و زنى كه از قاعدگى نااميد گرديده، فرمود: عدهاى بر اين دو دسته نيست، هر چند با ايشان آميزش شده باشد.
اين كه درباره اين روايت گفتهايم: «صحيحه»، بنابر نسخه كتابهاى «تهذيب» و «استبصار» است و گرنه، در كتاب «كافى»، به جاى «زراره»، جمله «من رواه» (كسى كه از او نقل كرده) آمده است كه روايت مرسل خواهد شد كه حماد از اصحاب اجماع، از شيعهاى آورده است. البته با احتمال اين كه حماد، از دو راه آن را نقل كرده باشد، چيزى كه در «كافى» آمده، زيانى به درستى سند روايت نمىزند. بلى اگر مطمئن باشيم كه اين يك حديث بوده و همانندى واژههاى «عن زراره» و «عمن رواه» در نوشتن، چنين چيزى را پديد آورده، آن گاه نمىتوان سندش را صحيح به شمار آورد و همواره نتيجه، پيرو آن مقدمهاى است كه ارزش منطقى كمترى دارد.
برآيند آنچه در اين دسته از روايات آمده است، اين كه: زن طلاق گرفتهاى كه همسانش عادت نمىشود، عدهاى بر او نيست. اين عنوان، داراى سه مصداق است كه دو گونه آن طبيعى است:
١. كسى كه به سن قاعدگى نرسيده است.
٢. كسى كه سالهاى قاعدگى را سپرى كرده است.
٣. كه در پى پيشرفتهاى دانش پديدار گشته، كسى است كه رحم وى بيرون كشيده شده باشد. از آن جا كه همه موضوع «زنى كه عادت نمىشود» است و اين خود، در هر سه دسته يافت مىشود، حكم لازم نبودن عده در همه آنها مىآيد.
(٤٣)همان، ص٤٠٩.