ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٨٣ - ٣ - توضيحى در بارهء علم خداوندى كه با كلمهء ماضى يا مستقبل در قرآن ذكر شده است

خطوط متنوع و روابط ميان آنها در ذهن مهندس ، هيچ يك از خواص مادى را مانند طول و عرض و عمق و سنگينى و رنگ و غير ذلك را ندارد ، ولى هنگامى كه آن امور ذهنى در تنظيم و تركيب مصالح پياده شدند ، همهء خواص مادى خود را در ساختمان خواهند داشت ، بنا بر اين ، صفات و فعاليتهاى خداوندى با نظر به ذات الهى ما فوق همهء زمانها و مكانها و خواص مادى و طبيعى بوده و هيچ آلايشى به امور مزبوره ندارند ، اگر چه در هنگام جريان در پهنهء طبيعت مشمول همهء آن امور مى باشند .
٣ - توضيحى در بارهء علم خداوندى كه با كلمهء ماضى يا مستقبل در قرآن ذكر شده است ٣ - در چند مورد از قرآن مجيد مادهء « علم » كه بخدا نسبت داده شده است با فعل ماضى آمده است . مانند : ( عَلِمَ الله أَنَّكُمْ سَتَذْكُرُونَهُنَّ ) [١] ( خدا دانست كه شما آنها را بياد خواهيد آورد ) .
( إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنى ) [٢] ( خداوند دانست كه شما هرگز آن را محاسبه نخواهيد كرد ، پس شما را عفو نمود ) .
مسلم است كه علم خداوندى مقيد بزمان و امور زمانى نيست ، و مقصود از « علم » در دو آيهء فوق اين نيست كه خداوند به ياد آوردن و عدم محاسبهء شما را در زمان گذشته ، در همان موقع دانست و تمام شد ، بلكه مقصود اينست كه آنچه را كه در آينده انجام خواهيد داد و يا قادر بآن نخواهيد بود ، خداوند دانا است با دانائى مطلق خود . همچنين آياتى كه مادهء « علم » را با كلمهء مسقبل آورده است ، مانند : ( وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا ) [٣] ( كسانى از

[١] البقرة آيه ٢٣٥ .
[٢] المزمل آيه ٢٠ .
[٣] التوبه آيه ١٠١ .