ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٤٨ - ترجمهء خطبهء سى و پنجم

المبين [١] ( پروردگارا تو قطعا مى دانى كه آنان از اين « واقرآنا » براه انداختن ، قرآن را قصد نمى كنند ، پس ميان ما و آنان تو حكم فرما ، توئى حاكم حق آشكار ) .
ملاحظه مى شود كه امير المؤمنين يقين دارد كه خصم تبهكار و بىشرم حيله اى براه انداخته است و مقصود آنان جز افسرده و سرد كردن سپاهيان آن بزرگوار در هنگامى كه علامات پيروزى آنان آشكار شده است ، نبوده است .
او بخوبى عواقب وخيم اين حيله گرى را مى داند و يقين دارد كه اين مكر شيطانى همهء زحمات و فداكارىهاى او را در جنگهاى صفين بحسب ظاهر و از ديدگاه مردم معمولى بباد فنا خواهد داد و در سرنوشت آيندهء جنگ ، بلكه همهء مسائل اجتماعى مسلمين اثر خواهد گذاشت .
ابن ابى الحديد جملاتى ديگر از امير المؤمنين در بارهء هشدار دادن به سپاهيان خود نقل مى كند كه فرمود : ايّها النّاس انّى احقّ من اجاب الى كتاب اللَّه و لكنّ معاوية و عمرو بن العاص ، و ابن ابى معيط و ابن ابى سرح و ابن مسلمة ليسوا بأصحاب دين و لا قرآن انّى اعرف بهم منكم ، صحبتهم صغارا و رجالا و كانوا شرّ صغار و شرّ رجال و يحكم انّها كلمة حقّ يراد بها الباطل أنّهم ما رفعوها لأنّهم يعرفونها و يعملون بها ، و لكنّها الخديعة و الوهن و المكيدة اعيرونى سواعدكم و جماجمكم ساعة واحدة فقد بلغ الحقّ مقطعه و لم يبق الَّا ان يقطع دابر القوم الَّذين ظلموا [٢] . ( اى مردم ، من شايسته ترين كسى هستم كه كتاب خدا را اجابت كرده و آنرا پذيرفته‌ام . و لكن معاويه و عمرو بن عاص و ابن ابى معيط و ابن مسلمه نه با دين سر و كارى دارند و نه با قرآن . من بهتر از شما آنان را مى شناسم ، من آنان را هم در دورانى كه كوچك بودند مى ديدم و هم در دوران بزرگيشان [ يا من كوچكها و بزرگهايشان را از سابق ] مى شناسم ، آنان بدترين كوچكها و

[١] شرح نهج البلاغه - ابن ابى الحديد ج ٢ ص ٢١٢ .
[٢] همين مأخذ ص ٢١٦ .