ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٥ - ترجمهء خطبهء سى و نهم
ترجمهء خطبهء سى و نهم خطبه ايست از آن حضرت ، اين خطبه را موقعى كه از جنگ نعمان بن بشير ياور معاويه در عين التمر اطلاع يافت ايراد فرموددر اين خطبه عذر خود را آشكار نموده و مردم را به يارى خود تحريك مى فرمايد من به مردمى مبتلا شدهام كه اگر امر كنم اطاعت نمى كندو اگر دعوت كنم اجابت نمى كنداى مردمى كه اصالت نداريد . براى يارى پروردگارتان در انتظار چه كسى و كدام روزى و چه حادثه اى نشستهايد آيا هيچ دينى وجود ندارد كه شما را جمع كندو هيچ غيرتى نداريد كه شما را بر هجوم به دشمنانتان تحريك كند و به هيجان در آورددر ميان شما فرياد زنان مى ايستمو شما را بعنوان پناه ندا ميكنمنه گفتارى را از من مى شنويدو نه امرى را از من اطاعت مى كنيد تا آن گاه كه حوادث عواقب وخيم خود را نشان مى دهدنه بوسيلهء شما انتقام خونى گرفته مى شودو نه بكمك شما مى توان به مقصودى نائل شدشما را به كمك برادرانتان خواندم مانند شتر خسته و بيمار صدا در آورديدو مانند شتر لاغر و مجروح از حركت باز ايستاديدسپس سپاهى از شما كه كوچك و مضطرب و ناتوان بود بحركت در آمدگوئى بطرف مرگ در حالى كه مى نگرند ، رانده ميشوندشريف رضى گفته است : سخن آن حضرت كه مى فرمايد : « متذائب » بمعناى مضطرب استو ماخوذ از اين جمله است كه مى گويند : تذائبت الريح يعنى باد در وزيدن مضطرب شد . و گرگ را ذئب مى گويند ، از همين جهت است كه در راه رفتن با اضطراب مى رود .