ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٨١ - ٢ - با اين كه اوصاف و افعال خداوندى در كلمات زمانى بيان مى شود ، با اين حال ما فوق زمان مى باشند
بشناسيم ، زمان امتداديست وابسته به تغيرات و حركات در جهان هستى ، و مى دانيم كه جهان هستى با همهء شئونى كه دارد ، مخلوق و فيض ذات و صفات خداوندى است ، پس زمان نيز ناشى يا وابسته باين مخلوق و فيض الهى است كه از ذات و صفات الهى بوجود آمده است . با اين حال قرآن مجيد در موارد فراوانى از آيات صفات و افعال خداوندى را با كلمات زمانى آورده است .
مانند : ( يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ ) [١] ( خداوند بر شما ناظر بود ) .
( يُوصِيكُمُ الله فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ ) [٢] ( خداوند عليم و حكيم بود ) .
( وَالَّذانِ يَأْتِيانِها مِنْكُمْ فَآذُوهُما ) [٣] ( خداوند پذيرندهء توبه و حكيم بود ) . . . در بعضى از آيات قرآنى صفت استمرارى انسان را هم با كلمهء زمانى منقرض آورده است : ( وَلَقَدْ صَرَّفْنا فِي هذَا الْقُرْآنِ ) [٤] و انسان در اكثر حالاتش جدلباز بوده است ) [ يا بيش از هر چيز جدلباز بوده است ] با اين كه مى دانيم خداوند در همهء زمانها بلكه پيش از آغاز كشش زمان و پس از پايان آن نيز عليم و حكيم و قدير است . و همچنين نظارت خداوندى بر انسان و پذيرش توبه و مهربان بودن او شامل همهء زمانها است ، نه گذشته ، فقط .
( خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ بِالْحَقِّ وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ ) [٥] ( خداوند آسمانها و زمين را بر حق آفريد و شما را با بهترين وجه تصوير نمود . ) با اين كه مى دانيم امر خلقت و جريان فيض الهى دائمى و مستمر است ، نه اين كه در برهه اى از زمان گذشته انجام گرفته و تمام شده است . آياتى كه دلالت به دوام و
[١] النساء آيه ١ .
[٢] النساء آيه ١١ .
[٣] النساء آيه ١٦ .
[٤] الكهف آيه ٥٤ .
[٥] التغابن آيه ٣ .