ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٨٢ - ٢ - با اين كه اوصاف و افعال خداوندى در كلمات زمانى بيان مى شود ، با اين حال ما فوق زمان مى باشند

استمرار خلقت مى نمايد ، در قرآن مجيد متعدد است . از آن جمله : ( يَسْئَلُه مَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ ) [١] . ( از او مى خواهند [ فيض وجودى خود را ] هر چه كه در آسمانها و زمين است ، خداوند در هر روزى ( هر لحظه اى ) در كاريست ) .
( وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُه وَما نُنَزِّلُه إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ ) [٢] ( و هيچ چيز نيست مگر اين كه منابع و خزائنش در نزد ما است و ما از آنها نمى فرستيم مگر باندازهء معلوم ) ملاحظه مى شود كه اوصاف و افعال خداوندى در آيات قرآن مجيد با كلمات زمانى بيان شده است ، ولى با توجه به دلايل عقلى و ديگر آيات قرآنى و روايات معتبر چنانكه ذات خداوندى ما فوق جريان زمان و ما فوق محدوديت حقايق و رويدادهاى هستى است ، همچنين صفات ذاتى و صفات فعلى آن ذات اقدس ما فوق زمان و فراسوى محدوديتهاى هستى است . در آن هنگام كه اثر صفات خداوندى مانند قدرت و علم و اراده تجسم و تعين طبيعى بخود مى گيرد ، مشمول زمان و محدوديتها و وابستگىها مى گردد . باز براى روشن شدن اين مسئله بايد رجوع كنيم به من اين من انسانى صفات و فعاليتهايى دارد كه با نظر به ارتباط آن صفات و فعاليتها به ذات من نه احتياجى به زمان دارد و نه به زنجير و اسارت محدوديتها و كيفيتها و كميتهاى طبيعى عينى در مى آيد . بعنوان مثال نه علم و نه اراده هيچ يك در ذات من مشمول زمان و محدوديتها نمى باشد . حال يك مهندس ساختمان را در نظر مى گريم . در ذهن اين مهندس دانشهاى متنوعى وجود دارد كه مى تواند با در نظر گرفتن و بكار بردن آنها نقشهء يك ساختمان بسيار معظم را كه متشكل از صدها جزء و رابطه و شكل و بنياد است روى كاغذ بياورد و آن گاه با تهيهء مصالح مربوطه آن ساختمان بسيار معظم را تحقق عينى ببخشد . مسلم است كه آن همه اشكال و

[١] الرحمن آيه ٢٩ .
[٢] الحجر آيه ٢١ .