ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٤٢ - ترجمهء خطبهء صد و چهاردهم

( وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ ) [١] ( اگر شكر گزار باشيد ، بر نعمتهايم به شما خواهم افزود و اگر كفران بورزيد قطعى است كه عذاب من شديد است . ) ناشى از حكمت عاليهء خداوند كريم است . توضيح اين كه نعمتهايى كه خداوند متعال به بندگانش عنايت مى فرمايد ، مستند به هيچ ضرورتى نيست ، يعنى چنان نيست كه بندگان خداوندى طلبكار آن نعمتها باشند ، بلكه هر چيزى را كه عنايت مى فرمايد از فضل و احسان و كرم اوست . چنانكه اصل خلقت و پوشانيدن لباس هستى بر مخلوقات و ادامهء آن مستند به فضل و احسان و كرم آن ذات اقدس مى باشد . اگر درست دقت كنيم ، خواهيم ديد كه حمد و شكر نعمتهاى خداوندى ، بدان جهت كه آن نعمتها عوامل و وسايل ادامهء هستى مخلوقات است ، در حقيقت حمد و شكر به فيض الهى است كه موجب ادامهء هستى ماست . اگر خداوند متعال حمد و شكر به نعمتهايش را به انسانها تعليم نمى فرمود ، مخلوقات او نمى فهميدند كه در برابر نعمتهاى هستى و عوامل و وسايل ادامهء آن ، چه بايد انجام بدهند . پس خود همين تعليم و ارشاد كه بايد خدا را در برابر نعمتهايش حمد و سپاس و شكر بجاى بياورند ، نعمتى است بسيار با اهميت كه شايستهء حمد و سپاس است . اين قضيه را هم بايد بخاطر بسپاريم كه نتيجهء حمد و سپاس خداوندى كه داراى اشكال متنوعى است به خود حمد كننده و سپاسگزار بر مى گردد ، زيرا بديهى است كه آن مقام شامخ ربوبى كمترين نيازى به عبادات و تكاپوهاى تكليفى ما ندارد و هر حركت تكاملى كه ما انجام بدهيم ، سود آن به خود ما خواهد رسيد .
مطلب دوم بدانجهت كه ابتلاى انسانها به بلاها در اين زندگانى براى آزمايشها و تقويتهاى روحى و بوجود آوردن استعداد رشد و به فعليت رسانيدن امكانات مسابقه در ميدان تكامل است ، لذا بلاها نعمتهايى است از طرف خداوندى كه شايستهء حمد است . البته روشن است كه بلاهايى كه شايستهء حمد است آن گرفتاريها نيست

[١] ابراهيم آيه ٧