ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٢ - كالبد مادى در خدمت روح نه روح در خدمت كالبد مادى
كه موجب بد آموزى و سوء تفاهم نشود . ممكن است اين اعتراض چشمگير مخصوصا از ديدگاه شكم پرستان لذت جو مطرح شود كه مگر اصل در دين اسلام چنين نيست كه العقل السّالم فى البدن السّالم ( عقل سالم در بدن سالم است ) بنا بر اين ، نبايد كميت و كيفيت عبادات كه پرداختن به تكامل روحى است ، بطورى باشد كه بدن به زحمت بيفتد و صدمه ببيند . منابعى كه مسلمين را با اشكال مختلف به كوشش براى تحصيل تندرستى و بهداشت مى نمايد ، فراوان است . در روايات مربوط به اقتصاد در عبادت چنانكه نقل كرديم ، چنين آمده است كه پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم به امير المؤمنين عليه السلام فرمود : يا علىّ ، إنّ هذا الدّين متين فأوغلوا فيه برفق و لا تكرهوا عبادة اللَّه إلى عباد اللَّه فتكونوا كالرّاكب المنبتّ لا سفرا قطع و لا ظهرا أبقى [١] ( يا على ، اين دين ما دينى است متين ، پس با مدارا در آن وارد شويد و عبادت خداوندى را بر بندگان خدا مورد كراهت قرار ندهيد و نباشيد مانند آن سوار شتابزده و سختگير كه با مهميز زدنهاى فراوان و واداشتن مركب به تلاش و تقلاى افراطى نه سفرى مى پيمايد و نه پشت سالمى براى مركب باقى مى گذارد ) با توجه به مجموع مسائل و اصول مربوط به هدف اعلاى زندگى و طرق وصول به آن ، قطعى است كه بدن مادى انسان وسيلهء حركت و تحول نفس فطرى اولى او از مراحل پائين به درجات عالى كمال در مسير هدف اعلاى زندگى ميباشد . و بدانجهت كه تأثير و تأثر بدن و نفس انسانى كه در مسير كمال قرار مى گيرد ، مخصوصا براى مبتديان حركت تكاملى شديد است ، پرداختن به قوانين بهداشت و تندرستى
[١] اصول كافى ج ٢ - ٦٨ و تفسير كبير - فخررازى ج ٢٢ - ٢٠٦