ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٦٩ - اصلاح جامعه و ريشه كن كردن فساد داخلى و خارجى كه جامعه را بيمار مى سازد ، اصيلترين هدف و مقصد من است ، اما بوسيلهء چه كسى و براى چه كسى مگر دردى را با درد ديگر مى توان درمان نمود

جنگ وادار مى كنى و به امر قرآن در بارهء مشورت عمل نمى كنى ١١ ، ١٤ - و لكن بمن و إلى من أريد أن أداوى بكم و أنتم دائى كناقش الشّوكة بالشّوكة و هو يعلم أنّ ضلعها معها ( ولى اين اقدامات بوسيلهء چه كسى و براى چه كسى مى خواهم بيماريهاى جامعه را بوسيلهء شما مداوا كنم ، در حالى كه درد من شماييد . كار من و شما مانند كسى است كه خارى را كه در عضوى فرو رفته است بوسيلهء خارى ديگر در آورد در صورتى كه مى داند ميل خار به خار است ) اصلاح جامعه و ريشه كن كردن فساد داخلى و خارجى كه جامعه را بيمار مى سازد ، اصيلترين هدف و مقصد من است ، اما بوسيلهء چه كسى و براى چه كسى مگر دردى را با درد ديگر مى توان درمان نمود اين شكوه و ناله و فرياد از شخصيتى مثل امير المؤمنين عليه السلام در بارهء سست عنصرى و هوا پرستى مردم سر مى دهد ، با اين كه نه تنها عموم مردم آن جامعه ، بلكه همهء مردم دورانها شايستگى فوق العادهء او را براى راهنمائى و رهبرى پذيرفته‌اند ، از يك مسئلهء بسيار نگران كننده اى كشف مى كند كه بايد براى هر صاحب نظرى در علوم انسانى مورد دقت قرار بگيرد . اين مسئله عبارتست از تناقض صريح ما بين علم و عمل عينى انسانها است . باين معنى كه انسانها مى توانند درست بر خلاف آنچه كه مى دانند عمل كنند . [١] بعنوان نمونه : ١ - آيا مردم نمى دانند كه اگر به دشمن خود ميدان بدهند و براى دفاع از حق

[١] بديهى است كه مقصود از تناقض در عبارت بالا ، تناقض منطقى نيست ، بلكه مخالفت شديد ما بين مقتضاى علم و عمل است كه شبيه به تناقض و تضاد ميباشد .