ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٦١ - آيا اسناد شر به خدا صحيح است
معناى اين جمله چنين است كه هر شرى امريست ذاتا ناشايست و قبيح ، و اين ناشايستى و قبح چه در درون انسانى كه مرتكب عمل شرى شده است اثرى ايجاد بكند ، يا فقط اثرش بعنوان يك حادثه و حلقه اى در زنجير هستى قرار بگيرد ، بالاخره شر است و قبيح ، بدتر از اين عمل شر و قبيح آن ، با نظر به خود عمل و موقعيت مخصوص بآن ، كيفر آنست كه سراغ مرتكبش را خواهد گرفت ، چه در دنيا و چه در آخرت .
همچنين عمل خير ذاتا شايسته و نيكو است و اين شايستگى و نيكوئى چه در درون انسانى كه عمل خير را انجام داده است ، اثرى ايجاد كند ، يا فقط بعنوان حادثه و حلقه اى از زنجير هستى ثبت شود ، بالاخره شايسته و نيكو است و ملايم طبع روحانى آدمى است . شايسته تر و نيكوتر از عمل خير با نظر به خود عمل در موقعيت مخصوص به خود ، پاداش آن است . اين امرى است بديهى كه نتيجهء عمل نيكو كه خداوند با عنايت و لطف ربانى خود براى بندگانش عطا خواهد فرمود ، يا نتيجه عمل نيكوئى كه در اين دنيا نصيب انسان مى گردد ، خوشايندتر و گواراتر از عمل خواهد بود ، زيرا عمل خير موقعى به نتيجه مى رسد كه از آلودگىها مانند ريا و عجب و غير ذلك پاك بوده باشد و يقين به آلوده نبودن عمل خير با امور مزبور موقعى حاصل مى شود كه نتيجه عمل به سراغ انسان بيايد . البته در تفسير جملهء فوق احتمالات ديگرى نيز داده شده است .
پس از توضيح اين معنى ، اشاره اى به بيان يك مسئلهء فوق العاده با اهميت مى نمائيم كه در مباحث فلسفى و كلامى و حتى در مضامين عالى ادبى مطرح و مورد تحقيق قرار مى گيرد . اين مسئله عبارتست از اين كه :
آيا اسناد شر به خدا صحيح است اگر منظور از شر پديده ايست كه باردار مفهومى از ناشايستگى و خلاف قانونى است ، بهيچ وجه اسناد چنين چيزى به خدا صحيح نيست ، زيرا ارتكاب امرى ناشايست و مخالف قانون يا ناشى از احتياج و ناتوانى از رفع آن از راههاى شايسته است و يا ناشى از تعدى و جور . و مى دانيم كه هيچ يك از اين دو موضوع در بارهء خدا صحيح نيست ، زيرا خداوند چنان بىنياز مطلق است كه بىنياز از آن است كه نفعى از طرف