ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠١ - تلاش و تكاپوى شديد پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم در تعليم و تربيت انسانها و به فعليت رساندن استعدادهاى تكاملى خويشتن

٣ - ( وَاصْبِرْ وَما صَبْرُكَ إِلَّا بِالله وَلا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ ) [١] ( و صبر كن و نيست صبر تو مگر بيارى خدا [ در راه خدا ] و براى وضع آنان اندوه مخور ) ٤ - ( وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَالْعَشِيِّ . . . ) [٢] ( به صبر وادار كن نفس خود را با مردمى كه پروردگارشان را در صبحگاه و شامگاه مى خوانند ) دو - اندوه و حسرت خوردن پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم در بارهء جهل و دورى مردم زمان خود از رشد و كمال انسانى و بى اعتنائى آنان به رسالت انسانساز آن بزرگوار و علاقهء شديدى كه به ادامهء جاهليت نشان مى دادند .
از آن جمله ١ - ( أَ فَمَنْ زُيِّنَ لَه سُوءُ عَمَلِه فَرَآه حَسَناً فَإِنَّ الله يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشاءُ فَلا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَراتٍ إِنَّ الله عَلِيمٌ بِما يَصْنَعُونَ ) [٣] ( آيا كسى كه عمل [ ناشايستش ] براى او آراسته و آنرا زيبا مى بيند [ بهتر است يا كسى كه اعمال صالحه انجام مى دهد ] خداوند متعال گمراه مى كند كسى را كه مشيتش بآن متعلق شود و بهمين ترتيب هدايت مى كند كسى را كه بخواهد ، پس جان تو از حسرتها در بارهء گمراهى آنان از كالبد بدن بدر نرود [ خود را براى تبهكاريهاى آنان مكش ] خداوند متعال مى داند آنچه را كه عمل مى كنند . ) تبصره - در بعضى از مباحث اين مجلدات اشاره اى به تفسير تعلق مشيت

[١] النحل آيه ١٢٧
[٢] الكهف آيهء ٢٨ آياتى كه پيامبر اكرم را به صبر و تحمل مشقتهاى ابلاغ رسالت دستور مى دهد ، فراوان است از آن جمله هود آيه ٤٩ و ١١٥ و طه ١٣٠ و الروم آيه ٦٠ و لقمان آيه ٧٠ و ص آيه ١٧ و غافر آيه ٥٥ و ٧٧ و ق آيه ٣٩ و الطور آيه ٤٨ و القلم آيه ٤٨ و المعارج آيه ٥ و المزمل آيه ١٠ و المدثر آيه ٧ و الانسان آيه ٢٤
[٣] فاطر آيه ٨