ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢١٠ - اگر جامعه اى از حكومت حق و عدالت سر پيچى كند ، حكومت جور و ستم سر او را به طرف پستىهاى سقوط خواهد پيچيد

مانند حجاج بن يوسف ثقفى مرحوم محقق حاج ميرزا حبيب خوئى در مجلد سوم از شرح نهج البلاغه مى گويد : « روايت شده است كه در آن روزى كه امير المؤمنين عليه السلام مردم تبهكار آن جامعه را نفرين فرمود ، حجاج بن يوسف متولد شده است . ظلم و جورى كه او به اهل كوفه وارد كرده است ، در تواريخ مشهور است ، حتى گفته شده است : اگر هر امتى خبيثترين و فاسق و فاجرترين فرد خود را بياورد ، و ما ( اهل كوفه ) فقط حجاج را بياوريم ، خيانت و فسق و فجور همين يك فرد بيش از همهء آنها خواهد بود . مسعودى مى گويد : مادر حجاج وى را زاييد در حالى كه سوراخ نشيمن او بسته بود و آنرا سوراخ كردند . كسانى كه بدستور حجاج كشته شده‌اند ، غير از كسانى كه در جنگها بوسيلهء لشكريان حجاج از بين رفته‌اند صد و بيست هزار نفر بوده و در زندان حجاج پنجاه هزار مرد و سى هزار زن وجود داشته است در حالى كه هيچ يك از آنها مستحق كيفر كشتن يا قطع عضو نبوده است .
حجاج زنها و مردها را در يك جا زندانى مى كرد و زندان حجاج سقف نداشته است . و اگر از زندانيان كسى به سايهء ديوارى پناه مى برد ، نگهبانان آنان را مى زدند و از استفاده از سايهء ديوار آنرا منع مى كردند » [١] صفات زشت حجاج را ابن ابى الحديد نقل نموده است مراجعه فرمائيد .

[١] منهاج البراعة - مرحوم محقق حاج ميرزا حبيب اللَّه هاشمى خوئى ج ٣ ص ٣٥٨ و ٣٥٩ عبارتى كه از مسعودى نقل كرده است از مروج الذهب مى باشد .