ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٤٩ - مختصات صيانت تكاملى ذات

و لا يمكن الفرار من حكومته ( و فرار از حكومت خداوندى امكان پذير نيست ) ب - پيروى تمام حركات درونى و عضوى بشرى از قاعدهء « عليت » و « عمل و عكس العمل » اين دو قاعده به اضافهء اين كه مورد مشاهدهء تجربى همگان است مورد تاييد و تاكيد قرآن مجيد و ديگر منابع اصلى اسلام نيز ميباشد ، مانند : ( فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَه . وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَه ) [١] ( پس هر كس بمقدار وزن يك ذره خير بجاى بياورد خواهد ديد . و هر كس بمقدار وزن يك ذره شر انجام بدهد خواهد ديد ) پس اگر انسان بترسد فقط بايد از نتائج اعمال خود بترسد ، نه از خدا ، زيرا او بهيچ وجه بر بندگانش ستم روا نمى دارد . دو موضوع فوق سبب مى شود كه انسان از خدايش بترسد - ترس با آن تفسيرى كه متذكر شديم . برخى از مختصات ترس از خدا بقراريست كه امير المؤمنين عليه السلام در جملات مورد تفسير بيان مى فرمايد .
١ - شبهاى مردمى كه از خدا مى ترسند به بيدارى مى گذرد ، اين بيدارى در فكر و عبادت صورت مى گيرد و عامل لطافت و تقويت روحى مى گردد .
٢ - امساك و خوددارى در گرماى روز از آشاميدن آب سرد و گوارا [ مانند ايام ماه مبارك رمضان ] و از ديگر لذائذى كه بر قواى حيوانى مى افزايد و از حركت روحانى و فعاليتهاى مغزى سازنده جلو گيرى مى نمايد .
٣ - آنان كه خوف خدا در دلهايشان راه يافته است پايان زندگى را نزديك تلقى مى نمايند و گذشت زمان را با سرخوشىها و آرزوها و آمال بىاساس كند نمى كنند ، سرعت حركت زمان مفهوم حقيقى خود را براى آنان آشكار ساخته است

[١] الزلزال آيه ٧ و ٨