ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٦٧ - تقسيم پنجم - اين تقسيم كه در بارهء انسانهائى است كه وظائفى را بعنوان عبادت خدا انجام مى دهند
بتوانى نتيجهء عمل يا عذرت را به پيشگاه الهى عرضه نمائى ، زيرا اين گروه به انصاف و عدالت نيازمندتر از ديگران هستند ، و اداى حقوق همهء مردم جامعه را چنان بجاى بياور كه عذرت در نزد خدا مسموع و قابل پذيرش باشد . ) در جملهء ديگر از همين فرمان در بارهء همين مردم كه متن جامعه را تشكيل مى دهند ، چنين دستور مى دهد :
و ليكن أحبّ الأمور إليك أوسطها فى الحقّ و أعمّها فى العدل و أجمعها لرضى الرّعيّة ، فإنّ سخط العامّة يجحف برضى الخاصّة و إنّ سخط الخاصّة يغتفر مع رضى العامّة [١] ( مالكا ، محبوبترين امور براى تو معتدلترين آنها در رسيدن به حقّ و فراگيرترين آنها در دادگرى و جامعترين آنها به رضاى اين مردم باشد كه متن جامعه را تشكيل مى دهند ، زيرا خشم و غضب اين مردم رضا و خشنودى خواصّ و چشمگيران را از بين مى برد ، ولى خشم و غضب خواصّ و چشمگيران با خشنودى اين مردم بخشوده مى شود . ) با امثال اين جملات رابطهء امير المؤمنين عليه السّلام با اين گروه سوم بخوبى روشن مى شود كه پرداختن بآن چه از نظر سياسى و چه از نظر اخلاق الهى در درجهء اوّل از اهمّيّت تلقّى شده است .
تقسيم پنجم - اين تقسيم كه در بارهء انسانهائى است كه وظائفى را بعنوان عبادت خدا انجام مى دهند چنين است : ١ - گروهى هستند كه خدا را از روى رغبت در نعمتهاى دنيوى و اخروى الهى عبادت ميكنند ، اين گونه عبادت مخصوص تجّار است .
٢ - گروهى ديگر خدا را بجهت ترس عبادت مى كنند ، اين عبادت هم كار بردگان ناتوان و بىاختيار است .
[١] ج ٢ شماره ٥٣ فرمان مالك اشتر .