ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٥ - ٣ - دوران بعثت رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم از ديدگاه علىّ بن ابي طالب عليه السّلام

و تسفكون دمائكم و تقطعون أرحامكم ، الأصنام فيكم منصوبة و الآثام بكم معصوبة . [١] ( خداوند متعال محمّد صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم را تبليغ كننده بر عالميان و امين براى ابلاغ قرآن و رسالت مبعوث نمود ، در آن حال شما گروه عرب داراى بدترين دين و در بدترين جامعه زندگى مى كرديد در ميان سنگها و مارهاى ناشنوا سكنى داشتيد ، آبهاى تيره مى آشاميديد ، و غذاى خشن مى خورديد و خونهاى يكديگر را مى ريختيد و از خويشاوندان خود قطع رابطه مى نموديد ، بتها در ميان شما [ براى پرستش ] نصب شده و گناهان و انحرافها سخت شما را در بر گرفته و بخود بسته بودند . ) الف - مردم عرب در آن دوران كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم به پيامبرى بر انگيخته شدند ، بدترين عقائد را كه شرك و لوازم آن بود داشتند . اخلاقيّات بسيار خشن آنان هم معلول همين دورى از توحيد حقيقى بود كه انسانها را لطيف و داراى مكارم اخلاق بار مى آورد . بهمين جهت است كه ما در امتداد دوران جاهليّت تا زمان بعثت ، هيچ گونه مطالب مربوط به اخلاق والاى انسانى [ نه فطرى تصعيد نشده ] كه واقعا من انسانى را از خود طبيعى بمقام من اعلاى انسان الهى دگرگون بسازد ، ديده نمى شود ، شما نمى توانيد در آن دوران نيايشها و مناجاتهايى را مشاهده كنيد كه كشف از قرار گرفتن آدمى با من محدود در رابطه با خداوند بينهايت نمايد . حتّى يك مضمون شبيه به ( وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْه مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ ) [٢] ( و ما بانسان از رگ گردن نزديكتريم . ) در فرهنگ دينى آنان پيدا نمى شود .

[١] خطبهء ٢٦ صفحه ٦٨ .
[٢] ق آيهء ١٦ .