ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٣ - ٣ - دوران بعثت رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم از ديدگاه علىّ بن ابي طالب عليه السّلام

با پيامبران ، نتوانستند براى آنان استاد يا تكيه گاه معمولى پيدا كنند . هر گونه مبارزه براى متوقّف ساختن پيشرفت پيامبر اسلام صورت گرفت و همهء آنها خنثى و بىاثر بود ، در صورتى كه اگر كفّار و مشركين كمترين تكيه گاهى براى عظمت الهى پيامبر سراغ مى گرفتند ، بآسانى مى توانستند آن را دستاويز خود قرار داده و جلو پيشرفت او را بگيرند . پس روشنايى و سعادت پيامبران احتياجى به جوامع نداشته است ، در حالى كه نوابغ و فلاسفه ، بطور كلَّى از روشنايىها و سعادتهايى كه پيش از آنان يا در دورهء معاصرشان اگر چه مانند تخمهاى پاشيده شده در مزرعهء اجتماع ، بهره بردارىها ميكنند . از ارسطو آن نابغهء دنياى باستان گرفته تا انيشتين و پلانك و و ايتهد امروزى باعتراف خودشان رويانندهء تخمهاى پاشيده شده مى باشند . لذا گفته مى شود : اگر بنا شود آپولوى امروز را تجزيه كنيم و سهم هر يك از بانيان آن را بخود بپردازيم ، مسلَّما بايستى به عقب برگرديم و تاليس ششصد سال پيش از ميلاد و مهندسان ما قبل فراعنهء مصر را كه براى بهره بردارى از رود نيل بمحاسبهء ستارگان و فضا مى پرداختند را هم صاحبان سهام تلقّى نماييم .
٣ - دوران بعثت رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم از ديدگاه علىّ بن ابي طالب عليه السّلام [١] در توضيح و تفسير دوران بعثت پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم در ميان مورّخان اختلاف نظرهائى وجود دارد . هر يك از آنان براى تأييد عقيدهء خود در بيان چگونگى اجتماع و فرهنگ و قانون و علم و مذهب و اخلاق آن دوران به منابعى تكيه مى كند . البتّه ، بازيگرى ذهنى تاريخ نگاران و تحليلگران براى هيچ انسان

[١] مقدارى از مباحث مربوط به چگونگى دوران بعثت پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و در مجلَّد دوم از صفحهء ٢٥٨ تا صفحهء ٢٧٢ و در مجلَّد سوم صفحهء ٣١٦ و ٣١٧ و در مجلَّد پنجم ص ١٥٧ و در مجلَّد هشتم از صفحهء ٢٨٤ تا صفحهء ٢٩٣ و در مجلَّد پانزدهم از ٣٣ تا صفحهء ٤٩ مطرح شده است ، مراجعه فرماييد .