ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٧٨ - ٢ - توصيف بوسيلهء معلول يا نتيجه
از ديگران گرفته مى شود . هويّت مشورت عبارتست از تبادل افكار براى انتخاب بهترين رأى ، و ترديدى نيست در اين كه تكيه بر عقول خردمندان نتيجهء عملى مشورت مى باشد .
چهار - يكى از روشنترين بيانات امير المؤمنين عليه السّلام در توصيف با معلول و نتيجه ، جملاتى است كه در تطبيق رفتار با حقّ فرموده است : « اى مردم ، اگر شما از يارى و دفاع از حقّ امتناع نورزيد و سستى نكنيد و در محو ساختن و اهانت به باطل مسامحه ننماييد ، كسانى كه از نظر انسانيّت از شما پائينترند ، نمى توانند در موجوديّت شما طمع نمايند و با قدرت طلبى و سلطه گرى بر شما اعتلاء بجويند ، ولى شما مانند قوم بنى اسرائيل به گمراهى در بيابانها افتاديد . و قسم به حياتم ، اين گمراهى ، پس از من براى شما چند برابر خواهد گشت ، زيرا حقّ را به پشت سر خود انداختيد و از آنكه بشما نزديك بود ، خود را گسيخته و به آن كه از شما دور بود ، پيوستيد . » ( أيّها النّاس لو لم تتخاذلوا عن نصر الحقّ و لم تهنوا عن توهين الباطل ، لم يطمع فيكم من ليس مثلكم و لم يقومن قوى عليكم و لكنّكم تهتم متاه بنى إسرائيل و لعمرى ليضعّفنّ لكم التّيه من بعدى أضعافا بما خلَّفتم الحقّ وراء ظهوركم و قطعتم الأدنى و وصلتم الأبعد ) [١] معلول و نتيجهء اعراض از حقّ : ١ - ناتوانى بيگانگان از تعدّى بر كسى كه از حقّ حمايت ميكند و از آن دفاع مى نمايد .
٢ - ناتوانى بيگانگان از سلطه و زورگويى .
٣ - گمگشتگى در رويدادهاى زندگى .
٤ - گسيخته شدن و دورى از واقعيّات و كسانى كه ارتباط و پيوند با آنها ضرورى
[١] ج ١ شمارهء ١٦٦ .