ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٧٧ - ١٤ - التزام به انس و محبّت

( مالكا ، رحمت و محبّت و لطف بر مردم جامعه را به قلبت قابل دريافت بساز و براى آنان درندهء خونآشام مباش كه خوردنشان را غنيمت بشمارى ، زيرا آنان ( همهء مردم جامعه ) يا برادر دينى تواند و يا در خلقت نظير تو مى باشند . ) در اين جملات درست دقّت بفرمائيد . امير المؤمنين نمى فرمايد : اى مالك براى مردم تحت حكومت خود رحمت و محبّت و لطف روا بدار . بلكه دريافت و پذيرش با دل را به وى سفارش مى دهد و مى فرمايد : مالكا ، رحمت و محبّت و لطف بر مردم جامعه را به دلت قابل پذيرش و دريافت بنما . و باصطلاح ديگر : مالكا ، رحمت و محبّت و لطف بر مردم جامعه را از اعمال سطوح جانت دريافت نما و براى ملَّت بگستران . ملاحظه مى شود كه امير المؤمنين مالك اشتر را براى رحمت و محبّت و لطف نمودن به مردم جامعه به دلش ارجاع مى نمايد ، زيرا دل پاك آدمى است كه كانون انوار ربّانى و امواج رحمت و محبّت و لطف الهى است ، نه قواى معمولى مغز و نه غرائز و غير ذلك كه معمولا تجارت پيشه و سوداگرند .
نكتهء بسيار با اهمّيّت ديگر اين كه امير المؤمنين به يك يا دو موضوع قناعت نفرموده هر سه موضوع رحمت و محبّت و لطف را مورد توصيه قرار داده است ، و معناى چنين توصيه اى اينست كه انسانى كه در اين دنيا زندگى مى كند ، به هر سه موضوع نياز دارد ( رحمت ، محبّت و لطف ) چنانكه خداوند فيّاض مطلق بندگانش را با هر سه موضوع مورد عنايت قرار مى دهد . اين سه موضوع اگر از انسان به همنوع خود انسان ، عنايت شود بدين ترتيب است : ١ - رحمت ( دلسوزى ) ٢ - محبّت ( قرار گرفتن در جاذبهء شخص ) ٣ - لطف ، تعريف و حتّى ترجمهء اين كلمهء با عظمت با مفاهيم معمولى تقريبا امكانناپذير است . خداوند متعال با اين كلمه توصيف شده است و لطيف يكى از نامهاى آن ذات اقدس مى باشد ، اگر در ترجمه و توصيف اين كلمه بگوئيم : لطف