ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٥٨ - ٦ - وفاء به عهد

تعهّد ميان انسانهاى يك جامعه و ميان آن جامعه و ديگر اقوام و ملل بترتيب فوق عمل نشود و اهمّيّتى كه امير المؤمنين عليه السّلام در جملات فوق بان داده است ، نداشته باشد ، بلكه در جريان تعهّدها فقط منافع خاصّ طرفين تعهّد مراعات شود و جنبهء انسانى آن كه عبارت است از گرو قرار گرفتن شخصيّت منظور نگردد ، ادّعاى تمدّن غير از فريفتن خود و ديگران ، هيچ معنايى نمى تواند داشته باشد .
٧ - اطاعت از نيكوكارى -
٧ - اطاعت از نيكوكارى - در اينجا مقصود از « اطاعت از نيكوكارى » تسليم آگاهانه و آزادانه در برابر عوامل و انگيزه‌هاى نيكوكارى است . تسليم آگاهانه و آزادانه در برابر عوامل و انگيزه‌هاى نيكوكارى ، يكى از آثار و نتايج گسيختن از جاذبهء نيرومند طبيعت حيوانى و آغاز زندگى انسانى است .
بدون گسيختن از جاذبهء مزبور ، اگر چه انسان مى تواند بوسيلهء علم و صنعتى كه بدست آورده است ، بر همهء عوالم طبيعت و انسان مسلَّط گردد ، قدرت اسناد هيچ كارى بر خويشتن حقيقى خود را ندارد . مى توان گفت چنين انسانى كليد دستگاه بزرگ ماشين است كه حدّو مرز حقيقى آن در خود آهن پاره‌ها تمام نمى شود بلكه خود همان كليد نيز در جاذبهء همان دستگاه بزرگ ماشينى مى پيچد ، بازى مى كند و مى بندد . خدا آخر و عاقبت اين كليد و ماشين پيچيده بهم و ناآگاه را خير كناد .
٨ - نافرمانى و اعراض از كبر
٨ - نافرمانى و اعراض از كبر - فساد و تباهى كه ناشى از كبر و تسليم در برابر آن است ، چنان ارواح بشرى را مى كوبد كه توانائى حركت و رشد را از آنها سلب مى كند .
امير المؤمنين عليه السّلام در خطبهء قاصعه مى فرمايد : ألا فالحذر ، الحذر ، من طاعة ساداتكم و كبرائكم الَّذين تكبّروا عن حسبهم و ترفّعوا فوق نسبهم و ألقوا الهجينة على ربّهم و جاهدوا اللَّه على ما صنع بهم مكابرة لقضائه و مغالبة لالائه ، فإنّهم قواعد أساس العصبيّة و دعائم أركان الفتنة و سيوف اعتزاء الجاهليّة . فاتّقوا اللَّه و لا تكونوا لنعمه