ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٠ - ١٥ - برخوردارى از نيروها

مورد دوم - تهيهء وسائل رفاه و آسايش در زندگى و آماده ساختن معيشتى كه پاسخگوى نيازهاى مادّى آدمى بوده باشد . اين مورد به پيروى از نيازهاى متنوّع آدمى دامنهء بسيار گسترده اى دارد كه بايد براى تحصيل آسودگى مغزى و روانى آنها را تا حدّ مقدور بدست بياورد .
ضرورت توجّه باين مورد براى بوجود آوردن تمدّن اسلامى ، بقدرى در منابع اوّليّه مانند قرآن و احاديث فراوان گوشزد شده است كه نيازى به بيان مفصّل آنها نداريم . فقط به عنوان نمونه به چند آيه از قرآن و جملاتى از نهج البلاغه اشاره مى كنيم : آيات قرآنى : يك - ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّه وَلِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ . . . ) [١] ( اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، اجابت كنيد ( بپذيريد ) خدا و رسول را هنگامى كه شما را به واقعيّاتى دعوت مى كنند كه شما را احياء مى كند . ) ترديدى نيست در اين كه مقصود از احياء مجرّد نفسزدن در اين دنيا نيست كه حيوانات هم بدون نيازى به بعثت انبيا و انديشه و تكاپو و ابداع و اكتشاف انجام مى دهند ، بلكه منظور دريافت « حيات معقول » است . و شكَّى نيست در اين كه بدون آمادگى معيشت سالم و با تباهى منافع معيشت چه در قلمرو صنايع و چه در قلمرو كشاورزى و ديگر ابزار معيشت ، توقّع « حيات معقول » از مردم يك جامعه ، توقّعى است غير منطقى .
دو - ( وَجَعَلْنَا النَّهارَ مَعاشاً ) [٢] ( و ما روز را براى تكاپو در راه تحصيل معاش قرار داديم . )

[١] . الأنفال آيهء ٢٤ .
[٢] . النّبأ آيهء ١١ .