ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٠ - ترجمهء خطبهء نود و سوم

تفسير عمومى خطبهء نود و سوم
تفسير عمومى خطبهء نود و سوم ٢ ، ٦ - أمّا بعد حمد اللَّه و الثّناء عليه ، أيّها النّاس فإنّي فقأت عين الفتنة ، و لم يكن ليجترئ عليها أحد غيري بعد أن ماج غيهبها و أشتدّ كلبها ( پس از حمد خداوندى و سپاس بر او ، اى مردم من چشم فتنه را كندم ، پس از آنكه ظلمت آن فتنه به نوسان و اضطراب افتاد و شرّ بيمارى كلب آن ، شدّت پيدا كرد ، هيچ كس غير از من جرأت نزديك شدن به آن فتنه را نداشت ) .
فقط كسى مى تواند فتنه‌ها را بشناسد و آنها را دگرگون و منتفى بسازد كه خود ما فوق آنها بوده و دست به آنها نيالوده باشد .

فقط كسى مى تواند فتنه‌ها را بشناسد و آنها را دگرگون و منتفى بسازد كه خود ما فوق آنها بوده و دست به آنها نيالوده باشد .
بنا به نقل عدّه اى از راويان ، أمير المؤمنين عليه السّلام اين خطبه را پس از پايان يافتن جنگ نهروان با خوارج فرموده است [١] فتنهء خوارج چنانكه در

[١] . چنانكه محقّق مرحوم حاج ميرزا حبيب اللَّه هاشمى خوئى در منهاج البراعة ج ٦ - ص ٧٢ متذكَّر شده است : اين فتنه يا خصوص فتنهء جمل و نهروان بوده است ، بنا بر روايت ابراهيم ثقفى و سليم بن قيس الهلالى و يا عموم فتنه هايى كه از زمان حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم تا آن زمان بروز نموده و أمير المؤمنين عليه السّلام از عهدهء توضيح و تفسير و منتفى ساختن آنها برآمده بود .