فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٠١ - فاعل بالتجلى بودن نفس

قوى باشد و اين فرض نيز به دو بيان باطل است:

اوّل آنكه غير از نفس و ذوات قوى آلت ديگرى كه محلّ ارتسام و انتقاش‌

صور باشد وجود ندارد.

دوّم آنكه بفرض بودن آن نيز معلوم نفس بوده و نفس علم حصولى بايد بآن‌

داشته يعنى طبق فرض نفس بايد بواسطه حصول صورت مدرك آن باشد و همان‌

اشكال و محذور تسلسل در اينجا نيز پ يش مى‌آيد.

قوله: مع انّه ينقل الكلام اليها: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » بوده و ضمير

در « اليها » به آلات اخر برمى‌گردد.

قوله: و امّا كونها فاعلا بالتّجلّى: ضمير در « كونها » به نفس انسانى راجع است‌

قوله: فلانّها لمّا كانت الخ: ضمائر مؤنّث به نفس انسانى راجعند.

قوله: لجميع شئونها و قواها: ضمائر مؤنّث به نفس انسانى عود مى‌كنند.

قوله: فتعلم من ذاتها: ضمائر مؤنّث به نفس انسانى برمى‌گردند.

قوله: على وجوداتها المتكثّرة: ضمير در « وجوداتها » به قوى و صور جزئيّه علميّه‌

راجع مى‌باشد.

قوله: و عى علمها بها: ضمير در « علمها » به نفس و در « بها » به قوى و صور

جزئيّه علميّه برمى‌گردد.

قوله: و ان لم يكن لها العلم بذلك العلم: ضمير در « لها » به نفس انسانى راجع‌

بوده و مقصود از « ذلك العلم» علمى است كه از ناحيه ذات بجميع قوا و شئون‌

نفس پ يدا مى‌شود.

متن: « ٢٧٥، ٢٧٤، ٢٧٣ »