فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨١٨ - رأى محقق دوانى

تجزيه و تركيب‌

وحدة: موصوف و صفتش « عند العقول» است، مبتداء و خبرش « اعرف »

مى‌باشد.

كثرة: موصوف و صفتش « عند الخيال» است، مبتداء و خبرش « اكشف »

است.

خذ: فعل و فاعل، و « وحدة مع الوجود» مفعول اوّل و « اثنين » مفعول دوّم‌

است.

فى الذّهن: جارّ و مجرور، متعلّق به « خذ » .

لكن: حرف عاطف.

عينه: مبتداء و خبرش « فى العين» است.

ترجمه: از نظر عقول وحدت اعرف از كثرت است ولى از جهت خيال امر بعكس‌

است وحدت با وجود در ذهن دو امر متغاير هستند ولى از نظر خارج با هم متّحد

هستند.

شرح عربى:

الفريدة السّادسة

فى الوحدة و الكثرة

غرر

فى غنائهما عن التّعريف الحقيقى‌

الوحدة كمثل ما ساوقها، كالوجود و الوجوب، اعمّ الاشياء فيه، اى‌

الوحدة، اعرفها، لانّ الاعمّ اعرف.

و سرّ اعرفيّة الاعمّ، من الاخصّ، سنخيّة، فى ذلك الاعمّ، لذاتك، و

وجود نفسك الاوسع، الاتمّ، حيث انّ ذاتك من عالم القدس و

الكلّيّة و الحيطة قل الرّوح من امر ربّى‌ فالسّنخيّة الّتى هى شرط

الادراك متحقّقة فلا يعتاص عليك، و، لهذه السّنخيّة ايضا قالوا:

وحدة عند العقول اعرف، و كثرة عند الخيال اكشف، ثمّ اشرنا الى‌