فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨١٠ - فرق بين تميز و تشخص و نسبت بين آنها

تجزيه و تركيب‌

تشخص: مبتداء و خبرش « بدا » است.

عينا: خبر براى « كان » محذوف است و مى‌توان آنرا حال از فاعل « بدا »

گ رفت.

او زائدا: معطوف به عينا.

فان كفى: جمله شرطيّه و جوابش « لا يكثر النّوع» است و « بالفاعل » متعلّق به‌

« كفى » است.

ادر: فعل امر و « ذا » مفعول اوّل و « عقول » مفعول دوّم آن است.

و دونه: صفت است براى مبتداء محذوف و خبرش جمله بعد است.

ترجمه: تشخّص يا عين ذات شخص است همچون تشخّص بارى تعالى يا زائد بر

ذات است و در اين صورت يا در حصول تشخّص فاعل تنها كافى است كه در اين‌

صورت نوع منحصر در فرد مى‌شود مانند عقول و يا اينطور نيست.

شرح عربى:

تقسيم للتّشخّص‌

بمعنى ما به يمنع صدق الشّيى‌ء على كثيرين.

تشخّص، امّا، عينا، لذات الشّخص، بدا كالأوّل، تعالى فانّ تشخّصه‌

عين وجوده الّذى هو عين ذاته، او بدا، زائدا، على الذّات و هو على‌

قسمين:

اذ حينئذ امّا ان يكون مكتفيا بالفاعل فى فيضان التّشخّص عليه بعد

امكانه الذّاتى اولا، فان كفى بالفاعل لا يكثر النّوع، و، ادر، مثال، ذا

عقولا، فعاله فانّ ماهيّاتها ليست بذواتها شخصيّة الّا انّ مجرّد امكانها

الذّاتى يكفى في فيضان التّشخّص عليها فلا جرم نوع كلّ واحد منها

منحصر فى شخصها.