فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٨٨ - دنباله كلام محقق داماد

هى الوجود فى متن الاعيان كما هو سبيل الامر فى العالم الرّبوبى و كذلك‌

الامر فى حركة اليد و حركة المفتاح مثلا فاخفض جناح عقلك للحقّ‌

و لا تكوننّ من الجاهلين.

ترجمه: سپس مرحوم سيّد فرموده:

و صحيح نيست آنچه در عالم ربوبى است به خورشيد و شعاع آن و آنچه‌

بينشان از تقدّم و تأخّر است بالذّات بحسب مرتبه عقليّه و تقارن و معيّت در وجود

بحسب متن اعيان قياس شود چ نان چ ه در السنه جريان پ يدا نموده و در افواه پ يدا

گ رديده چ ه آنكه دانستى مرتبه عقليّه ذات خورشيد بما هى هى عين وجودش در متن‌

اعيان نيست بخلاف عالم ربوبى كه چ نين مى‌باشد و همچنين است امر در حركت‌

دست و حركت كليد مثلا يعنى عالم ربوبى را باينمثال نيز نميتوان قياس و تشبيه‌

كرد چ ه آنكه تقدّم حركت دست بر حركت كليد تقدّم بالعلّيّه بوده در حاليكه تقدّم‌

حقتعالى بر عالم چ نان چ ه گ فتيم تقدّم سرمدى است.

شرح فارسى:

توضيح‌

دنباله كلام محقّق داماد

و سپس در دنبال كلمات قبل فرموده:

اينكه بعضى تقدّم حقتعالى بر عالم را همچون تقدّم شمس بر شعاع دانسته و

گ فته‌اند همانطورى كه در عالم خارج بين شمس و شعاع آن معيّت و تقارن بوده و

بحكم عقل شمس بر شعاع مقدّم مى‌باشد عينا حقّ تعالى با ما سوى همين حالت را

دارد كلام صحيح و مقاله متينى نيست اگرچه در السنه كثيرى از اهل فنّ چ نين‌

جارى شده است زيرا اوّلا ذات شمس بملاحظه امكان و محدوديّتش در تعقّل‌

انسانى آمده و محاط عقل واقع مى‌شود پ س قهرا براى شمس مرتبه عقليّه مى‌باشد.

ثانيا مرتبه عقليّه ماهيّتش در حاق واقع و متن خارج عين وجودش نيست‌

پ س چگ ونه مى‌توان ذات اقدس احديّت را كه هم مرتبه عقليّه از ذات و وجودش‌

منتفى است و هم ذات حضرتش در حاق اعيان و متن واقع عين وجودش است‌