فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٧٤ - غرر فى بعض احكام اقسام

لا: بمعناى نفى جنس، اجتماع اسمش و « فى الزّمانى» خبر آنست.

واو: عاطفه.

ما: موصوله و برتبه جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ صله آنست، مبتداء و

خبرش « قسّما » است.

طبعا: منصوب بنزع خافض است و در تقدير « الى طبع» است.

و وضعا: معطوب بر « طبعا » .

واو: بمعناى استيناف.

اوّل: مبتداء و خبرش « كالجسم » است.

و الحيوان: معطوف بر « كالجسم » .

و الثّان: معطوف بر اوّل، مبتداء و « كالتّرتيب » خبر آن است.

فى المكان: جارّ و مجرور، متعلّق به « التّرتيب » .

ترجمه: در سبق زمانى سابق با لا حق اجتماع ندارد.

و سبق رتبى به سبق طبيعى و وضعى تقسيم مى‌شود، قسم اوّل مانند جسم و

حيوان و دوّم همچون ترتيب و نظم در مكان.

شرح عربى:

غرر فى بعض احكام اقسام‌

و لا اجتماع فى، السّبق، الزّمان، بنحو الامتداد السّيلانى، و ما، اى‌

سبق، برتبة طبعا، و هو السّبق بالرّتبة العقليّة، وضعا، و هو السّبق بالرّتبة

الحسّيّة، قسّما.

و اوّل، اى ما بالتّرتيب الطّبيعى، كالجسم و الحيوان، و هكذا فى الانواع‌

و الاجناس المترتّبة من ايّة مقولة كانت.

و الثّانى، اى ما بالتّرتيب الوضعى، كالتّرتيب فى المكان، كتقدّم الامام‌

على المأموم.