فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٣٣ - فصل تعريف و تقسيم قدم و حدوث

عالم مزبور مسبوق الوجود بوجود ملكوت است كه ظرف ملكوت دهر بوده و سبقت‌

ملكوت بر عالم ملك سبق دهرى است پ س ميتوان عالم ملك را حادث دهرى‌

خواند.

و همانطوريكه هر حدّى از اين سلسله عرضى و هر قطعه‌اى از زمان آن عدم‌

يا راسم عدم ديگرى از اين سلسله و عدم ديگرى از زمان است همچنين هر مرتبه‌اى‌

از سلسله طوليّه عدم يا راسم عدم در اين مرتبه است براى عدم ديگر از اين سلسله.

پ س همانطوريكه عدم در اينجا واقعى است عينا عدم در آنجا نيز واقعى‌

مى‌باشد زيرا وجودات واقعى محسوب مى‌گردند و در مرتبه هر وجودى عدمى نسبت‌

بوجود ديگرى تحقّق دارد بلكه هر كدام عدم هستند نسبت به ديگرى و هر طرف و

وعاء براى وجودى عينا وعاء و طرف است براى عدم تالى و قرين خود و

همانطورى كه مقادير حركات دورى در اينجا ازمنه بوده عينا امتداد سير پ رتو تابان‌

نور حقيقى در دو قوس نزول و صعود از مدار فلك وجودات اين عوالم ايّام ربوبى‌

در سلسله طولى مى‌باشند چ نان چ ه حقتعالى در قرآن مجيدش فرموده: و ذكّرهم بايّام اللّه.

و حاصل كلام آنكه عالم نزد محقّق داماد مسبوق الوجود به عدم واقعى‌

دهرى است نه بزمانى موهوم و خيالى بآن طورى كه متكلّمين قائلند و نه مسبوق‌

الوجود به عدم مجامع كه در مرتبه ماهيّت است چ نان چ ه ببرخى از فلاسفه نسبت‌

داده شده.

شرح فارسى:

توضيح‌

بعد از توجّه بمقدّمات شرح مرام محقّق داماد و اينكه عالم حادث دهرى‌

است اينستكه:

بمقتضاى مقدمّه دوّم عالم ملك كه همان اقليم ناسوت و وادى مشهور

است از عالم ملكوت متأخّر مى‌باشد و بحكم مقدّمه سوّم عدم دهرى در رتبه وجود

دهرى است پ س مى‌توان گ فت عالم ناسوت مسبوق است بعدم دهرى كه در رتبه‌