فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦١٦ - مراد صاحب اسفار
فيه: جارّ و مجرور، متعلّق به « ايقن » .
شدّة و ضعفا: متعاطفين مفعول مقدّم است براى « ايقن » .
ترجمه: امكان استعدادى وصفى است كه محلّ موصوف به آن متّصف است و نيز
در امكان استعدادى فقط شدّت و ضعف تحقّق دارد.
شرح عربى: و، السّادس: انّ، فيه شدّة و ضعفا ايقن، فاستعداد النّطفة للصّورة
الانسانيّة اضعف من استعداد العلقة لها و هو من استعداد المضعة و
هكذا الى استعداد البدن الكامل و انّما يحصل الاستعداد التّامّ بعد
تحقّق الذّاتى بحدوث بعض الاسباب و الشّرائط و رفع بعض الموانع و
ينقطع استمراره امّا بحصول الشّيىء بالفعل و امّا بطريان بعض الموانع.
ترجمه
فرق ششم
ديگر از فروقيكه بين امكانين هست اينست كه امكان استعدادى داراى
مراتب شدّت و ضعف است همچون نطفه كه استعدادش براى انسانيّت اضعف
است از علقه و علقه اضعف است از مضغه و مضغه از بدن كامل ولى در امكان
ذاتى چ نين نيست بلكه بعد از تحقّق ممكن ذاتى استعداد بمرحله انتهاء رسيده و
ديگر شدّت و ضعف در آن نمىباشد بلكه در صورت وجود تمام شرائط و دفع همه
موانع بمرحله فعل درمىآيد و بفرض حصول موانع و فقدان شرائط در همان مرتبه
امكان متوقّف شده و سلسله استمرار منقطع مىگردد.