فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٥٣ - شبهه دوم فخر و جواب از آن

شرح فارسى:

توضيح‌

شبهه دوّم فخر و جواب از آن‌

اگر ممكن به مؤثّر محتاج باشد (در هر كدام از سه امر گ ذشته) صفت‌

مؤثّريّت در مؤثّر محتاج به موصوف است زيرا بديهيى است هر صفتى نياز به‌

موصوف دارد و بمقتضاى اينكه احتياج از آثار امكان است پ س اين صفت خود از

ممكنات ميباشد، لذا محتاج به مؤثّرى است باز آن مؤثّر صفت مؤثّريّتش ممكن‌

بوده و نيازمند به مؤثّر ديگرى است و اين سلسله بجائى منتهى نشده و موجب‌

تسلسل مى‌شود.

در جواب مرحوم مصنّف ميفرمايد:

صفت مؤثريّت از امور حقيقى و اصلى نيست بلكه مجرّد اعتبار عقلى‌

است و قبلا گ فتيم تسلسل در اين سنخ امور تسلسل اعتبارى است و اشكالى‌

ندارد.

قوله: لانّ ثبوت شيى‌ء لشيى‌ء الخ: صفت مؤثّريّت از معقولات ثانيه است‌

يعنى ظرف عروضش عقل و ظرف اتّصافش خارج است و چ نان چ ه قبلا گ فته شد

اتّصاف چ يزى بصفتى در خارج مستلزم وجود آن صفت در خارج نيست تا از امور

حقيقيّه و متأصّله باشد.

متن: « ١١٢ »