فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٤٦ - حمل شايع

مى‌باشند.

و بهر تقدير مفاد اين حمل آنستكه موضوع و محمول تنها در مقام وجود با هم‌

متّحد مى‌باشند مثل:

الضّاحك كاتب چ ه آنچه ايندو از نظر وجود خارجى واحد بوده و امّا از نظر

مفهوم و ذات هيچ ارتباطى با هم ندارند.

و امّا وجه تسميه آن باين نام (شايع و صناعى) ظاهر روشن است:

شرح فارسى:

توضيح‌

حمل شايع‌

حمل شايع: آنست كه موضوع با محمول تنها از نظر مصداق و وجود

خارجى متّحد باشد نه از جهت مفهوم و ذات و آن يا حمل وصف بر ذات است‌

چ ون: الانسان كاتب.

و يا حمل وصف بر وصف است بشرطى كه هر دو در يك ذات محقّق باشند

مانند: الضّاحك كاتب، در صورتى كه هر دو در زيد مثلا باشند و پ ر واضح است در

اين صورت موضوع عنوانش، عنوان مشير به ذات و موجود خارجى است نه مفهوم چ ه‌

آنكه بديهى است مفهوم ضاحك نه تنها قابل حمل بر مفهوم كاتب نيست يا

بالعكس بلكه سلب آن صادق و ضرورى مى‌باشد.

و در وجه تسميه آن بشايع صناعى گ فته‌اند چ ون اين قسم از حمل در صنايع‌

و علوم بيشتر شيوع دارد به اين لحاظ به اين نام موسوم شده است.

متن: « ٢٣٨ »