فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٩٧ - برهان سيد سند و مختار مصنف(ره)

تجزيه و تركيب‌

اذ: بمعناى تعليل.

صورة: مبتداء و خبرش « باقية بعد العراء» است.

كان: از افعال ناقصه و « الهيولى الثّانية» صفت و موصوف اسمش و

« قبلها » خبرش است.

لكن: از حروف مشبّهه بالفعل و « قول الحكماء العظام» اسمش و

« التّركيب الانضمامى» خبرش است.

من قبله: جارّ و مجرور، متعلّق به استقرّ، صفت براى « الحكماء » .

ترجمه: زيرا صورت بعد از تجرّد و فراق از مادّه باقى است چ نان چ ه قبل از حلول‌

صورت هيولاى ثانى به تنهائى حاصل است.

ولى قول حكماء قبل از سيّد سند كه تركيب بنحو انضمام است انسب‌

مى‌باشد.

شرح عربى: اذ صورة بعد العراء، اى بعد التّجرّد عن الهيولى فى عالم المثال، باقية بلا

محلّ، و كان قبلها، اى وجد قبل الصّورة المعيّنة، الهيولى الثّانية،

مكتسية لصورة اخرى و الّا ففى حال المصاحبة هما متّحدتان.

لكنّ قول الحكماء العظام، الّذين كانوا، من قبله، اى من قبل السّيّد

هو، التّركيب الانضمامى، و هو المناسب لمقام التّعليم و التّعلّم.

ترجمه:

برهان سيّد سند و مختار مصنّف (ره)

سيّد در مقام اقامه برهان مى‌گويد:

زيرا صورت بعد از تجرّد از هيولى در عالم مثال بدون محلّ باقى ميماند و

هيولاى دوّم قبل از صورت معيّنه صورت ديگرى بخودش مى‌گيرد و الّا در حال‌

مصاحبت و اجتماع هر دو متّحد هستند.