فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٩٨ - برهان سيد سند و مختار مصنف(ره)

ولى قول حكماء عظام كه پ يش از سيّد بوده و به تركيب انضمامى قائل و

معتقدند با مقام تعليم و تعلّم مناسب مى‌باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

سيّد سند براى انفكاك مادّه و صورت چ نين دليل آورده:

گ اه باشد كه هر دو اجتماع كنند همچون اجسام كه در اين حال با هم‌

متّحد هستند چ نان چ ه گ ذشت و زمانى مادّه بماند بدون صورت و آن موقعى است كه‌

مادّه صورتش تغير يافته و بصورت ديگرى درمى‌آيد همچون هيولاى ثانى نظير

انسان كه صورت منويّت از آن زائل شده و به صورت ديگر مبدّل شده پ س اين هيولا

نسبت بصورت اوّل از آن مجرّد است.

و گ اهى بعكس مى‌شود يعنى صورت بدون مادّه است و آن وقتى است كه‌

صورت از مادّه جدا شده و در عالم مثال تحقّق يابد.

پ س اين سه حالت بين اين دو اقوى شاهد است كه از هم منفك و متعدّد

هستند.

مرحوم مصنّف مى‌فرمايد حكماى قبل از ايشان تركيب بين مادّه و صورت را

انضمامى مى‌دانستند و همين قول از نظر ما انسب است چ ه آنكه در مقام تعليم و

تعلّم تناول اين قول اسهل و امتن است.

متن: « ٢٠٩، ٢٠٨ »