فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٩٩ - قدرت و تعريف آن

لم يعد ما: فعل و فاعل و « الشّعور » مفعولش است، جمله شرطيّه و جوابش‌

جمله‌اى است كه خبر دلالت بر آن دارد.

بفعله: جارّ و مجرور، متعلّق به « الشّعور » .

ذا: اسم اشاره، مبتداء و خبرش « نفس السّما» است و جمله اسميّه خبر

براى « مبدء » چ نان چ ه گ ذشت.

ان: شرطيّه.

يعدم الدّرك: فعل و فاعل و مفعول، جمله شرطيّه و جوابش « طبيعة » است بتقدير

« فهو طبيعة».

و قوم المحلّ: عطف بر جمله شرطيّه.

ان: شرطيّه‌

فى البسيط: جارّ و مجرور، متعلّق به « قد حصل».

ترجمه: مبدء و قوّه فاعلى اگر فاعل يك فعل و بفعلش شعور داشته باشد بآن نفس‌

گ ويند چ نان چ ه اگر درك نداشته و مقوّم محلّ باشد و در اجسام بسيطه تحقّق يابد بآن‌

طبيعت گ ويند.

شرح عربى: و مبدء، الفعل، الواحد، ان لم يعد ما، مؤكّد بالنّون الخفيفة كقوله‌

يحسبه الجاهل ما لم يعلما، بفعله، متعلّق بقولنا، الشّعور ذا نفس السّما، فانّها

مصدر للفعل على و تيرة واحدة، ان يعدم، مبدء الواحد، الدّرك و قوّم‌

المحلّ، فهو، طبيعة ان فى، المحلّ، البسيط، كالماء، قد حصل.

ترجمه: و مبدء و فاعل براى فعل واحد اگر فاقد شعور بفعلش نباشد آنرا « نفس »

ميخوانند و اگر بفعل خود شعور نداشته و نيز مقوّم محلّ باشد آنرا طبيعت گ ويند

مشروط باينكه در محلّ بسيط حاصل شود همچون آب كه جسم بسيط مى‌باشد.