فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٨٣ - بحث هفتم سبب احتياج ممكن به مؤثر

بهذا النّظر فلا عدم لتحقّق نقيضه و العدم السّابق او الّلا حق ليس‌

عدما له في الحقيقة لانّ عدم الشّيى‌ء رفعه و رفعه نقيضه و اتّحاد

الزّمان شرط فى التّناقض فكانّه قيل العدم السّابق ليس عدما له لانّه‌

ليس نقيضا له لانّ بدله نقيضه و نقيض الواحد واحد.

ترجمه: مرحوم مصنّف ميفرمايد:

اينكه عدم بدلى را در اينجا ذكر نموديم با اينكه خصم آنرا قصد و اراده‌

نكرده است و جهش آنستكه خواستيم اشاره كنيم باينكه عدم شيى‌ء در حقيقت‌

همين قسم از عدم مى‌باشد ولى باعتبار ماهيّتش من حيث هى هى و با قطع نظر از

اينكه اين ماهيّت محلّ ظهور تجلّى و نور الهى است اگرچه در زمانى باشد كه‌

بواسطه وجود تنور و روشنى پ يدا مى‌كند.

و امّا بملاحظه اينكه اين ماهيّت محلّ ظهور تجلّى و نور الهى است عدم‌

نمى‌باشد چ ه آنكه نقيض آن تحقّق دارد و عدم سابق يا لا حق بر وجود هرگز عدم‌

براى وجود خاصّ در واقع بحساب نمى‌آيند زيرا عدم هر چ يزى عبارتست از رفع آن و

رفع هر شيئى نقيض آن شيى‌ء است و اتّحاد در زمان در تناقض شرط است پ س‌

گ ويا گ فته شده عدم سابق عدم براى وجود لا حق نيست زيرا نقيض آن نميباشد زيرا

بدل وجود لا حق كه عدم لا حق باشد نقيض آنست و نقيض واحد واحد بايد باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

تبصره‌

از چ هار احتماليكه گ فته شد صورت سوّم قطعا مقصود نيست امّا در مقام‌

تصوّر و احتمال ما آنرا ذكر كرديم بخاطر اينكه آنرا بدو لحاظ ممكن است در نظر

گ رفت كه بيك اعتبار حقيقتا و در واقع عدم محسوب ميشود و بلحاظ ديگر وجود

بشمار ميآيد.

امّا اعتبار اوّل:

ماهيّت عدم بدلى با قطع نظر از حصص آن كه هر كدام محلّ ظهور نور الهى‌