تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٥٦ - فرق بين عنوان لعب و لهو

متعاطفين مى‌بايد دو شيئ متغاير باشند و شايد بتوان آندو را از قبيل فقير و مسكين دانست يعنى وقتى با هم آورده مى‌شوند از نظر معنا با هم فرق داشته و زمانى كه جدا و بطور عليحدّه ذكر مى‌گردند معنايشان با يكديگر متّحد است.

سپس مى‌فرمايند:

ممكنست فرق ايندو اين باشد كه:

لعب عام بوده حتّى شامل حركات اطفال كه از روى قواى شهويّه منبعث نمى‌شوند مى‌گردد ولى لهو عبارتست از خصوص آنچه نفس بواسطه‌اش ملتّذ شده و منبعث از قواى شهويّه مى‌باشد، بنابراين نسبت بين آندو عموم و خصوص مطلق است.

و بسيارى از ارباب علم فرموده‌اند:

دو كلمه « لعب و لهو» در آيه شريفه‌ انّما الحيوة الدّنيا لعب و لهو و زينة در مقام بيان ملاذ دنيا بترتيب و متدرّج بودنشان در عمر مى‌باشند و براى هركدام از ملاذ دنيوى مدّت هشت سال را منظور كرده‌اند.

و بهرصورت ما نيافتيم كسى را كه بحرمت لعب فتوى دهد مگر ابن ادريس حلّى چنانچه از كلام وى ظاهر گرديد و شايد مقصود ايشان از « لعب » لهو باشد نه لعب بمعناى مشهورش چه آنكه لعب باينمعنا على الاقوى مكروه است نه حرام.

و امّا لغو:

در صورتيكه آنرا مرادف با لهو قرار دهيم چنانچه از ظاهر برخى اخبار چنين استفاده مى‌شود البتّه از نظر حكم مانند لهو مى‌باشد يعنى محكوم بحرمت است.

و از جمله اخبارى كه معناى مزبور از آن بدست مى‌آيد خبر ذيل مى‌باشد:

در روايت محمّد بن ابى عباد كه قبلا ذكر شد از مولانا ابى الحسن الرّضا عليه السّلام منقولست كه فرمودند:

سماع غناء در حيّز لهو و باطل است آيا نشنيده‌اى فرموده حقتعالى را كه مى‌فرمايد:

و اذا مرّوا باللّغو مرّوا كراما.

در اينحديث ابتداء امام عليه السّلام استماع غناء را از مصاديق لهو قرار داده و