تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٧١ - امر سوم در بيان مستثنيات غيبت

مقاله مرحوم محقّق ثانى در كتاب جامع المقاصد

مرحوم محقّق ثانى در كتاب جامع المقاصد بعد از اينكه غيبت را بهمان بيانى كه قبلا از ايشان نقل كرديم تعريف نموده فرموده است:

ضابطه و قاعده كلّى در غيبت حرام هرفعلى است كه مقصود از آن هتك عرض مؤمن بوده يا بواسطه خوش‌طبعى كردن آبروى او را در معرض قرار داده يا بواسطه پشت‌سرگوئى او ديگران را به خنده درآورد.

امّا غيبتى كه بر آن غرض صحيح مترتّب باشد همچون نصيحت كردن كسى كه در امرى مشورت با شخص نموده يا مقصود از آن تظلّم و دادخواهى باشد و شخص بآن گوش فرادهد يا منظور از آن جرح و تعديل بوده يا بخواهند بدينوسيله ادّعاى كسى كه نسبى را ادّعاء نموده و آن برايش ثابت نيست را ردّ كنند يا هدفشان از آن قدح وارد كردن بصاحب مقاله باطله‌اى بوده على الخصوص كه آنمقاله در امور دينى باشد در هيچيك از اينموارد غيبت حرام نيست.

تمام شد كلام مرحوم محقّق ثانى‌

مقاله مرحوم شهيد ثانى در كتاب كشف الرّيبه‌

و مرحوم شهيد ثانى در كتاب كشف الرّيبه مى‌فرمايند:

معلوم باشد در موردى مرخّص هستيم كه مساوى و بدى‌هاى غير را به زبان جارى كنيم كه غرض و هدف از آن امر صحيح و درستى باشد و تنها از راه غيبت امكان رسيدن بآن باشد.

تمام شد كلام مرحوم شهيد ثانى‌

شرح مطلوب‌

قوله: حكم بجوازها بالمعنى الاعمّ: يعنى اعمّ از كراهت و وجوب و استحباب و اباحه بمعناى خاصّ.