تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٥٢ - اشكال و ترديد در معناى لهو

پس حرمت لهو حكمى است مسلّم و قطعى در آن شكّى نيست منتهى اشكال و ترديد در معناى لهو است چه آنكه اگر مقصود از آن مطلق لعب و بازى باشد همانطورى كه از كلام جوهرى در صحاح و فيروزآبادى در قاموس برمى‌آيد على الظّاهر قائل شدن بحرمت آن شاذ و مخالف با مشهور و سيره مى‌باشد زيرا لعب عبارتست از حركتى كه بعرض عقلائى صورت نگرفته و ظاهرا در عدم حرمتش اختلافى نباشد و كسى بطور مطلق آنرا نامشروع و حرام نمى‌داند.

بلى، اگر لهو را به چيزى كه ناشى از بطر و خوشگذرانى است اختصاص داده و « بطر » را به شدّت فرح تفسير نمائيم البتّه اقوى آنستكه لهو حرام است و بايد توجّه داشت كه رقص و كف زدن و به طشت نواختن بجاى دف و هرچيزى كه مفيد فائده آلات لهو باشد در آن داخل مى‌باشد.

و اگر لهو را مطلق حركاتى كه متعلّق غرض عقلائى نبوده و منبعث از قواى شهويّه باشند بدانيم در حرمتش تردّد و اشكال است.

شرح مطلوب‌

قوله: لانّه لا يناسب التّمثيل: ضمير در « لانّه » به كونه جمع الملهاة راجع است.

قوله: و نحوها فى عدّ الاشتغال بالملاهى الخ: ضمير مؤنّث در « نحوها » به رواية الاعمش راجع است.

قوله: قوله عليه السّلام فى جواب من خرج الخ: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (٥) ص (٥١١) باين شرح نقل فرموده:

محمّد بن الحسن، باسنادش، از محمّد بن علىّ بن محبوب، از حسن بن علىّ، از عبّاس بن عامر، از ابان بن عثمان، از زراره، از مولانا ابيجعفر عليه السّلام قال:

سئلته عمّن يخرج عن اهله بالصّقورة و البزاة و الكلاب يتنزّه اللّيلة و اللّيلتين و الثّلاثة هل يقصّر من صلاته ام لا يقصّر؟

قال: انّما خرج فى لهو لا يقصّر الحديث.

قوله: البزاة: بضمّ باء جمع بازى مى‌باشد و آن عبارتست از حيوانى كه جهت شكار پرندگان مورد استفاده قرار مى‌گيرد.