تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٨٧ - مقام اول كبيره بودن دروغ

قوله: و فى صحيحة ابن الحجّاج: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (٨) ص (٥٧٣) باين شرح نقل فرموده:

محمّد بن يعقوب، از علىّ بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از عبد الرّحمن بن الحجّاج قال:

قلت لابى عبد اللّه عليه السّلام: الكذّاب هو الّذى يكذب فى الشّيئ؟

قال: لا، ما من احد الّا يكون ذاك منه و لكن المطبوع على الكذب.

قوله: من الّلمم الّتى الخ: مقصود از لمم معاصى صغيره مى‌باشد.

قوله: و عن الحارث الاعور عن على عليه السّلام: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (٨) ص (٥٧٧) باين شرح نقل فرموده:

محمّد بن علىّ بن الحسين در كتاب « المجالس » ، از احمد بن محمّد بن يحيى، از پدرش، از يعقوب بن يزيد، از زياد بن مروان القندى، از ابى وكيع، از ابو اسحق السّبيعى، از حارث اعور، از مولانا امير المؤمنين علىّ عليه السّلام قال:

لا يصلح من الكذب جدّ و لا هزل و لا ان يعد احدكم صبيّه ثمّ لا يفى له، انّ الكذب يهدى الى الفجور و الفجور يهدى الى النّار و ما يزال احدكم يكذب حتّى يقال كذب و فجر و ما يزال احدكم يكذب حتّى لا تبقى موضع ابرة صدق فيسمّى عند اللّه كذّابا.

قوله: كبر مقتا عند اللّه الخ: آيه (٣) از سوره صفّ.

قوله: بل الظّاهر عدم كونه كذبا حقيقيّا: ضمير در « كونه » به الوعد مع اضمار عدم الوفاء راجع است.

قوله: اطلاق الكذب عليه فى الرّواية: يعنى در روايت حارث اعور.

قوله: الّا انّ حكمه: يعنى حكم كذب كه حرمت باشد.

قوله: المنبئ عنه: ضمير در « عنه » به خبر راجع است.

قوله: و ايجاب غير الموجب: مثل اينكه صيغه بيع يا اجاره را انشاء كند در حاليكه قصد انشاء نداشته باشد.

قوله: و ندب غير النّادب: مثل اينكه بگويد: يا زيد در حاليكه بحسب واقع آنرا قصد نداشته باشد.