تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٨٦ - مقام اول كبيره بودن دروغ

ولى در هردو ايشان كلام است منتهى نجاشى فرموده:

سالم، مكرّم بن عبد اللّه ابو خديجه ثقه بوده و از حضرت ابى عبد اللّه و ابى الحسن عليهما السّلام روايت كرده و كتابى دارد كه در آن از عدّه‌اى اصحاب نقل مى‌نمايد و حضرت ابى عبد اللّه عليه السّلام كنيه وى را ابا سلمه نهاده و بوى ابو سلمه الكناسى گفته مى‌شود.

قوله: و لعلّ هذا اولى من تقييد المطلقات المتقدّمة: مشار اليه « هذا » حمل روايت ابى خديجه بر كبيره شديده بودن كذب مزبور مى‌باشد.

مؤلّف گويد:

بنظر مى‌رسد وجهى براى اولويّت مزبور نباشد زيرا امر از دو حال خارج نيست:

الف: آنكه مطلقات و مقيّدات از قبيل مثبت و نافى باشند.

ب: آنكه هردو مثبت بوده و حرمت را براى مطلق كذب و كذب اللّه و رسوله اثبات نموده باشند.

در صورت اوّل حمل مزبور اولى نبوده بلكه متعيّن تقييد مطلقات است چنانچه در محلّش مقرّر است و در فرض دوّم حمل يادشده اولى نبوده بلكه لازم و متعيّن مى‌باشد همانطورى كه در اصول تقرير شده است.

قوله: و فى مرسلة سيف بن عميره عن ابى جعفر عليه السّلام: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (٨) ص (٥٧٦) باين شرح نقل فرموده:

محمّد بن يعقوب، از عدّه‌اى اصحاب، از احمد بن محمّد بن خالد، از اسماعيل بن مهران، از سيف بن عميره از كسيكه برايش حديث گفته، از مولانا ابى جعفر عليه السّلام قال:

كان على بن الحسين عليهما السّلام يقول لولده:

اتّقوا الكذب الصّغير منه و الكبير فى كلّ جدّ و هزل، فانّ الرّجل اذا كذب فى الصّغير اجترء على الكبير، اما علمتم انّ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم قال:

ما يزال العبد يصدق حتّى يكتبه اللّه صديقا و ما يزال العبد يكذب حتّى يكتبه اللّه كذّابا.