تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٧٥ - امر سوم در بيان مستثنيات غيبت

اين اخبار را نقل مى‌كنيم:

از جمله: فرموده امام عليه السّلام در روايت هارون بن جهم است كه مى‌فرمايند:

وقتى فاسق تجاهر بفسق نمود هيچ احترامى برايش نبوده و غيبت ندارد.

و نيز كلام امام عليه السّلام در روايت ديگر كه مى‌فرمايند:

كسيكه پوشش حياء و شرم را بياندازد و علنا مرتكب گناه شود غيبت ندارد.

و نيز روايت ابى البخترى، در اين روايت آمده است:

سه طائفه احترامى ندارند:

١- شخصى كه صاحب هواى نفس بوده و بر طبق آن مرتكب بدعت شود.

٢- پيشوائى كه ظالم و جائر باشد.

٣- فاسقى كه علنا مرتكب فسق شود.

و همچنين مفهوم فرموده امام عليه السّلام در روايت ديگر، حضرت مى‌فرمايند:

كسيكه با مردم معامله كند و ظلم ننمايد و نيز بايشان خبرى دهد و دروغ نگويد و بآنها وعده دهد و تخلّف ننمايد، پس او از كسانى است كه مروّتش كامل بوده و عدالتش ظاهر و برادرى با وى ثابت و غيبتش حرام مى‌باشد.

و در روايت صحيحة ابن ابى يعفور كه در بيان علائم و نشانه‌هاى عدالت وارد شده پس از تعريف آن چنين آمده:

و دليل بر وجود اين علائم در شخص عادل اينستكه:

عادل ساتر جميع عيوب بوده و ابدا آنها را اظهار و آشكار نمى‌كند فلذا بر مسلمين حرام است از حال وى تفتيش و تفحّص كرده و به عثرات و لغزشهاى او واقف شوند.

اينحديث شريف دلالت دارد بر اينكه حرمت تفتيش و عدم جواز تفحّص از حال مؤمن مترتّب است بر اينكه وى بايد ساتر عيوب و عورات باشد و بعبارت ديگر:

اگر مؤمن ساتر عيوب بود و باظهار آنها اقدام نكرد تفتيش از حالش حرام مى‌باشد، بنابراين در صورت انتفاء ستر حرمت نيز منتفى مى‌باشد.

و از جمله مفهوم فرموده امام عليه السّلام در روايت علقمه كه از كتاب محاسن حكايت شده: