شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٢٩٠
لأنّ الرجل يشتدّ بهم و يتقوّى» و دو تفسير از اين دقّت خالى هستند.
در آيه ۱۵ سورة الرّوم: «فَهُمْ فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ» ، در تبيان (ج ۸، ص ۲۱۳) يك معنى براى حبور ذكر فرموده كه همان سرور و غبطه باشد. و مجمع البيان (ج ۸، ص ۲۹۸) هم اين معنى را آورده، به اضافه معناى جمال؛ ولى روض الجنان (ج ۱۵، ص ۲۴۶) معانى زيادى ذكر كرده، علاوه بر سرور مانند اكرام و تنعّم و تلذّذ و در چند واژه از اين ريشه كه معنى ديگر دارند، مناسبت را ذكر كرده و استدلال به روايت و شعر كرده كه دو تفسير از اين فايده خالى است.
در آيه ۹ سورة الصّافّات: «لا يَسَّمَّعُونَ إِلَى الْمَلاَءِ الْأَعْلى» ، روض الجنان (ج ۱۶، ص ۱۷۹) تحقيق خوبى در واژه تسمّع و سمع دارد كه در تبيان (ج ۸، ص ۴۴۳) از آن ذكرى نرفته و صاحب مجمع البيان (ج ۸، ص ۴۳۷) هم به اين وادى داخل نشده است، ولى كلامى در تعدّى اين واژه به اِلى و لام دارد.
در آيه ۶۷ سوره الزّمر: «وَ السَّماواتُ مَطْوِيّاتٌ بِيَمِينِهِ» ، كه دالّ بر كمال اقتدار حق و مبالغه در اقتدار او است، در تبيان (ج ۹، ص ۴۵) و مجمع (ج ۸، ص ۵۰۸) نامى از استعمال واژه طىّ نيست؛ ولى روض الجنان (ج ۱۶، ص ۳۴۶) چهار مورد استعمال براى طىّ آورده است: ادراج، اخفاء، اعراض، و افناء، و استدلال به شعر هم كرده و جز معنى اوّل، سه معنى ديگر را بر توسّع و تشبيه به معنى اوّل دانسته است.
در آيه ۱۹ سورة الشورى: «اللّهُ لَطِيفٌ بِعِبادِهِ» ، در تبيان (ج ۹، ص ۱۵۳) و مجمع (ج ۹، ص ۲۷) خلاصه آنچه فرموده اند اين است: لطف خدا به بندگان، رسيدن منافع است به بندگان بر وجهى كه بر هر عاقلى ادراك آن دقيق باشد در مورد ارزاق و برطرف ساختن آفات و رساندن سرور و ملاذّ به آنان و به قدرت و آلات و ابزار آنها را متمكن ساختن، در ضمن سه چهار سطر؛ ولى روض الجنان (ج ۱۷، ص ۱۱۲) حقّ مطلب را ادا كرده و علاوه بر مطلبى كه از دو تفسير ذكر شد، دقّتى هم