شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ١٥١
گفته است ـ شعر:
۰ زمانه پندى آزاده وار داد مرازمانه را چو نكو بنگرى همه پند است ۰
۰ زبان ببند مرا گفت و چشم دل بگشاىكرا زبان نه به بند است پاى در بند است ۰
۰ بدان كسى كه فزون از تو، آرزو چه كنى!بدان نگر كه به حال تو آرزومند است [١] ۰
نام شاعر در اين نسخه كهن و هيچ نسخه ديگرى از تفسير ابوالفتوح، ذكر نشده است و با آنكه شمار اشعار فارسى در اين تفسير نجيب و استوار، كه مؤلف به مناسبتهاى مختلف به آنها استشهاد كرده، بسيار اندك است، شيوه ابوالفتوح بر اين است كه بخصوص در مورد اشعار فارسى نام شاعر را نمى آورد، امّا با توجه به اينكه هر سه بيت يكجا و پشت سر هم آمده و داراى وزن و مضمونى واحد است و نيز با عنايت به سوابق ذهنى و مآخذ متعدّد، شكّى باقى نمى ماند كه اين ابيات متعلّق به رودكى است.
مطلب قابل ذكر در مورد اشعار فارسى اين تفسير آن است كه مؤلّف آنها را مانند اشعار عربى از ساير كتب و تفاسير مشهور عربى اقتباس نكرده؛ بلكه بر عكس در نقل آنها ظاهراً از محفوظات و مسموعات خود استفاده كرده است. بنابراين هم بدان جهت كه از روزگار مؤلّف (اوايل يا اواسط قرن ششم) زمانى دراز مى گذرد و هم از اين حيث كه اكثر نسخه هاى مورد استفاده متعلّق به همان قرن مؤلّف است، مى تواند مورد توجّه باشد و به قول محمّد قزوينى:
«... از اشعارِ شعراى آن دوره هاى گذشته ما كه از آثار ايشان، چنان كه معلوم است، اكنون چيز زيادى باقى نمانده است و هر چه از هر جا از آنها به دست آيد،