شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٣٥٦
كنم، اگر خدا خواهد كه شما را غاوى [١] كند. اگر گويند نه ظاهر اين آيه دليل مى كند بر آنكه نصيحت پيغمبر سود ندارد آن را كه خداى تعالى غوايت [٢] او خواهد و اين خلاف مذهب شماست، جواب گوييم در اين آيت، اهل توحيد و عدل را چند جواب است:
يكى آنكه از ظاهر آيت نيست كه خداى تعالى غوايت كرده است يا خواسته در آيه بيش از اين نيست اگر خدا غوايت كند يا خواهد، نُصح پيغمبر سود ندارد و ما نيز همچنين گوييم جز آن است كه خداى خود اين نخواهد از آنجا كه مُنافى حكمت و قبح است، و قبيح جاهل كند يا محتاج؛ و اين از آن اگرهاست كه در مثل گويند اگر بكشتند برست، و به اين قطع ماده سؤال باشد.
جواب دگر آن است كه مراد به غوايت در آيت خيبت [٣] است و حرمانِ ثواب... و غوايت در قرآن به معنى عِقاب آمد فى قوله: «فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا» ، اى عقاباً [٤] و معنى آيه آن بود كه خداى تعالى گفت: اگر خداى خواهد كه شما را عقوبت كند به كفر شما، سود ندارد نصيحت هيچ پيغمبر به اصرار شما بر كفر، الاّ كه توبه كنيد و ايمان آريد.
جواب سيم از اين آن است كه خداى تعالى جزاى غىّ [٥] را بغى [٦] برخواند؛ چنان كه گفت: «جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها» [٧] و معنى آن باشد كه نصح ناصح سود ندارد، اگر خداى تعالى خواهد تا شما را عقاب كند به جزاء اِغواء و اِضلال شما خلق را.