شناخت نامه شيخ ابوالفتوح رازي - زمانی نژاد، علی اکبر - الصفحة ٢٨٨
و مِبضع به معنى نيشتر است، هر سه تفسير تبيان (ج ۵، ص ۴۶) مجمع البيان (ج ۵، ص ۲۱۹) و روض الجنان مساوى و يكسان اند؛ ولى سه چيز در روض الجنان (ج ۱۱، ص ۳۲) است كه در دو تفسير ديگر نيامده است: ۱. بضعه به معنى قطعه لحم، ۲. و بضع ما بين سه تا ده، ۳. بضع مابين دو عقد مثل عدد خرده ميان دو عدد كامل. پس روض الجنان كامل تر و نسبت به آن دو تفسير بسط بيشترى دارد.
در آيه ۵ سورة ابراهيم عليه السلام در جمله «وَ ذَكِّرْهُمْ بِأَيّامِ اللّهِ» در تبيان (ج ۶، ص ۲۷۴) و مجمع البيان (ج ۶، ص ۳۰۴) براى ايّام معنى نِعَم و نِقَم را ذكر كرده اند؛ يعنى: ذكّرهم بِنِعَم اللّه و يا ذكّرهم بنقم اللّه ، و در اين دو تفسير به بيتى از شعر عمرو بن كلثوم استشهاد شده؛ ولى در تفسير روض الجنان (ج ۱۱، ص ۲۵۰) دو معنى را آورده است با استشهاد به سه مصراع از اشعار شاعران و سه بيت تمام ديگر، و در دو تفسير فوق الذكر شيخ طوسى و طبرسى نظرى ابراز نكرده اند؛ ولى شيخ ابوالفتوح در روض الجنان ترجيح مى دهد كه ايّام بر هر دو معنى حمل شود؛ زيرا شامل تر بود فايده را؛ چنان كه گويند: خُذه بالشدّة و اللّين. پس روض الجنان كامل تر مطلب را پرورانده است.
در آيه دهم سورة النّحل در كلمه تُسيمون «وَ مِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ» كه از ريشه سوم است به معنى چريدن، با مقايسه تفسير تبيان و روض الجنان (ج ۲، ص ۱۳ ـ ۱۴)، در روض الجنان استناد به شعر اعشى كرده و حديث آورده است كه مطلب كامل تر است. و فرق ميان «سوم» و «رعى» از جهت تعدّى و لزوم ذكر شده كه در تبيان و همچنين مجمع البيان (ج ۶، ص ۳۵۱) نيست. و در روض الجنان در پايان بيان جامعى در معانى اين لغت نموده كه در دو تفسير مزبور نيست. پس من حيث المجموع روض الجنان مطلب را كامل تر آورده است.
در آيه ۱۴ سورة النحل در كلمه مواخر «وَ تَرَى الْفُلْكَ مَواخِرَ فِيهِ» ، هر سه تفسير «مخر» را به معنى شقّ آورده اند؛ ولى انصافاً آن قدر كه در روض الجنان در اين