پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٣٨ - شرح و تفسير كسى كه عمرش باقى است روزىاش مىرسد
سال در خواب باشند و زنده بمانند و قطعا در اين مدّت نياز به تغذيه داشتهاند؛ ولى امدادهاى الهى به نحوى آنها را تغذيه مىكرد و زنده نگاه مىداشت. يا اينكه خدا مىخواست يونس عليه السلام در شكم ماهى چهل روز (بنابر قولى) زنده بماند، ازاينرو اسباب آن را براى او فراهم ساخت.
در داستان مريم عليها السلام مىخوانيم كه خدا از درخت خشكيده نخل، خرما براى او تهيه كرد و نيز در كنار محرابش غذاهاى بهشتى يا ميوههايى كه در آن فصل وجود نداشت فراهم مىشد.
بر اين پايه، اگر مشيت الهيه بر حيات كسى تعلق گيرد اسباب حيات او را حتى در اتاق در بسته يا در زندان و غارى كه كسى در آن راه نمىيابد فراهم مىسازد و همانگونه كه فرشته مرگ مىتواند از اين موانع عبور كند فرشتهاى كه اسباب حيات را فراهم سازد نيز مىتواند از آن عبور نمايد.
بسيار ديدهايم يا شنيدهايم كه در زلزلههاى خطرناك افرادى را بعد از يك هفته يا بيشتر و حتى بچههاى كوچكى را زنده از زير آوار در آوردهاند. در حالى كه طبق موازين عادى نه هواى كافى براى زنده ماندن داشتهاند و نه غذا.
به تعبير ديگر، رزق دوگونه است: رزق حتمى و رزق غير حتمى. يا رزق مقسوم و رزق غير مقسوم؛ رزق حتمى روزىاى است كه انسان بخواهد يا نخواهد به او مىرسد. جنين كه در شكم مادر زنده است خداوند رزق حتمى به او مىدهد چه بخواهد و چه نخواهد و حتى اگر قادر به تلاش باشد تلاش او هيچگونه تأثيرى ندارد.
اما روزى غير حتمى چيزى است كه انسان بايد براى به دست آوردن آن به كوشش برخيزد. اگر تلاش كند به آن مىرسد و اگر تنبلى كند به آن نخواهد رسد، ازاينرو در روايتى مىخوانيم: كسى كه در خانهاش بنشيند و كار نكند و بگويد:
خدا روزىرسان است، دعايش مستجاب نمىشود و به او گفته مىشود:
«أَلَمْ