پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٩ - شرح و تفسير فراست مؤمن

مى‌كردند و بر اساس آن گاهى فرشتگان را دختران خدا مى‌دانستند و گاه حلال و حرام‌هايى درست مى‌كردند و به خدا نسبت مى‌دادند؛ اما گمان‌هايى كه پايه و اساس داشته باشد و از نور الهى سرچشمه گيرد، حساب جداگانه‌اى دارد، هرچند مؤمنان با اين گمان‌ها درباره كسى قضاوت قطعى نمى‌كنند؛ اما به‌وسيله آن احتياطات لازم را رعايت مى‌كنند مبادا صدمه‌اى از دشمن به آن‌ها يا جامعه اسلامى برسد.

شايان توجه است كه در روايتى ذيل آيه شريفه‌ «إِنَّ فِى ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّلْمُتَوَسِّمِينَ»؛ در اين سرگذشت (عبرت‌انگيز) نشانه‌هايى است براى هشياران» [١] كه خداوند آن را بعد از ذكر آيات مربوط به قوم لوط و عذاب آن‌ها فرموده، امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد: «متوسمين، امامان هستند». [٢] و از اميرمؤمنان على عليه السلام نقل شده است كه فرمود:

«كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله الْمُتَوَسِّمَ وَأَنَا مِنْ بَعْدِهِ وَالْأَئِمَّةُ مِنْ ذُرِّيَّتِي الْمُتَوَسِّمُونَ؛

متوسم، پيامبر بود و بعد از او منم و امامان از دودمان من». [٣]

روشن است كه منظور از اين روايات، تخصيص دادن مفاد آيه به امامان عليهم السلام نيست، بلكه آن‌ها مصداق اتَم و اكمل آن بوده‌اند؛ مانند بسيارى از تفسيرهاى ديگرى كه در ذيل آيات قرآن آمده است.

[١]. حجر، آيه ٧٥

[٢]. كافى، ج ١، ص ٢١٨، ح ١

[٣]. همان، ح ٥