پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٥ - شرح و تفسير راه عذر بر شما بسته است
علّامه كمرهاى رحمه الله در منهاج البراعة در شرح اين كلام حكمتآميز مىگويد:
اين سخن منطبق بر موضعگيرىهاى فراوانى است كه در زندگى مملو از مخالفتهاى دشمنان آن حضرت به چشم مىخورد؛ دشمنانى كه او را از حقش بازداشتند در حالى كه عالم به آن بودند.
سپس به مواردى از آنها اشاره مىكند؛ از جمله دلايلى كه آن حضرت در برابر اهل سقيفه آورد، زيرا بيشتر آنها بر اساس نصوص صادره از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله كه آن حضرت را به امامت و وصايت نصب كرده بود، از حق او آگاه بودند؛ ولى با اين علم و آگاهى به مخالفت برخاستند. مورد ديگر موقف آن حضرت در برابر اهل شوراى شش نفرى بعد از وفات عمر بود كه حق خود را به اهل شورا يادآور شد؛ ولى آنان آگاهانه مخالفت كردند و همچنين دلايلى كه پس از قتل عثمان و پس از قضيه حكمين در صفين آورد، همه در برابر كسانى بود كه بسيارى از آنها مىدانستند و براثر هواى نفس مخالفت مىكردند. اين سخن مولا درباره آنها كاملًا صدق مىكند كه علم و آگاهى، عذر بهانهجويان را قطع مىكنند و آنان پاسخى در پيشگاه خداوند در روز قيامت نخواهند داشت. [١]
[١]. منهاج البراعة، ج ٢١، ص ٣٧٣ (با تلخيص)