پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥ - نكته آداب پاسخگفتن

نيز از حدّت و شدّت برحذر داشته مى‌فرمايد:

«دَعِ الْحِدَّةَ وَتَفَكَّرْ فِي الْحُجَّةِ وَتَحَفَّظْ مِنَ الْخَطَلِ تَأْمَنُ الزَّلَلَ؛

تندى را رها كن و در دليل بينديش و از ياوه گفتن برحذر باش تا از لغزش‌ها در امان باشى». [١]

نيز به بعضى از سؤالات بى‌جا اشاره كرده مى‌فرمايد:

«رُبَّ كَلامٍ جَوابُهُ السُّكُوتُ؛

چه بسا سخنى كه جوابش سكوت است». [٢]

همچنين توصيه مى‌كند كه هنگام عاجز ماندن از جواب نبايد سكوت را فراموش كرد، مى‌فرمايد:

«إذا غُلبتَ عَلَى الْكَلامِ فَإيّاكَ أنْ تَغْلِبَ عَلَى السُّكُوتِ؛

هرگاه در سخن گفتن مغلوب شدى مبادا در سكوت كردن مغلوب گردى». [٣]

امام صادق عليه السلام نيز توصيه مى‌كند كه انسان نبايد هر سؤالى را كه از او كردند پاسخ گويد كه اين كار عاقلان نيست، مى‌فرمايد:

«إِنَّ مَنْ أَجَابَ فِي كُلِّ مَا يُسْأَلُ عَنْهُ فَهُوَ الْمَجْنُونُ». [٤]

آخرين نكته اين‌كه در حكمت ٨٥ از نهج‌البلاغه اين گفتار حكيمانه نيز گذشت:

«مَنْ تَرَكَ قَوْلَ لا أدْرى أُصيبَتْ مَقاتِلُهُ؛

كسى كه جمله نمى‌دانم را ترك كند (گاه) خود را به كشتن داده است».

[١]. غررالحكم، ح ٥٩١

[٢]. همان، ح ٤٢٢٨

[٣]. همان، ح ٤٢٢٦

[٤]. بحارالانوار، ج ٢، ص ١١٧، ح ١٥